<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X57n0972">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 972 法界安立圖</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 972 法界安立圖</title>
			<author>明 仁潮錄</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>3卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">57</idno>.<idno type="no">972</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">法界安立圖</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00044">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00044</charName>
				<mapping cb:dec="983084" type="PUA">U+F002C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+459F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虻</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[亡/虫]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00416">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00416</charName>
				<mapping cb:dec="983456" type="PUA">U+F01A0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7B92</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>帚</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+帚]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00501">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName>
				<mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[馬*犬]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00828">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00828</charName>
				<mapping cb:dec="983868" type="PUA">U+F033C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28AFC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鏊</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[金*敖]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00982">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00982</charName>
				<mapping cb:dec="984022" type="PUA">U+F03D6</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3F75</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>莊</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[病-丙+土]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02549">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02549</charName>
				<mapping cb:dec="985589" type="PUA">U+F09F5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+445B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>舐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舌*氐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04676">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04676</charName>
				<mapping cb:dec="987716" type="PUA">U+F1244</mapping>
			<mapping type="unicode">U+200D4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>允</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[ㄠ-ㄙ+?]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05563">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05563</charName>
				<mapping cb:dec="988603" type="PUA">U+F15BB</mapping>
			<mapping type="unicode">U+284E6</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[這-言+里]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05577">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName>
				<mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB12528">
				<charName>CBETA CHARACTER CB12528</charName>
				<mapping cb:dec="995568" type="PUA">U+F30F0</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28F7B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>隸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[隸-木+匕]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15090">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15090</charName>
				<mapping cb:dec="998130" type="PUA">U+F3AF2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2AE7C</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>爆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[焊-干+恭]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15354">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15354</charName>
				<mapping cb:dec="998394" type="PUA">U+F3BFA</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>媸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[媏-而+(一/虫)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16014">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName>
				<mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16078">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16078</charName>
				<mapping cb:dec="999118" type="PUA">U+F3ECE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22349</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(白-日+田)/廾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16636">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16636</charName>
				<mapping cb:dec="999676" type="PUA">U+F40FC</mapping>
			<mapping type="unicode">U+279B4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>察</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[癸-天+言]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17188">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17188</charName>
				<mapping cb:dec="1000228" type="PUA">U+F4324</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[狂-王+方]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17206">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17206</charName>
				<mapping cb:dec="1000246" type="PUA">U+F4336</mapping>
			<mapping type="unicode">U+204C6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>兢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[兢-(十*十)+(丰*丰)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-06-06T13:40:38">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0434a" n="0434a"/>
<lb ed="X" n="0434a01"/>
<lb ed="X" n="0434a02"/>
<lb ed="X" n="0434a03"/>
<lb ed="X" n="0434a04"/>
<lb ed="X" n="0434a05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 972-A 法界安立圖自序</cb:mulu><head>No. 972-A
<lb ed="X" n="0434a06"/><lb ed="R150" n="0897a01"/> 法界安立圖自序</head>
<lb ed="X" n="0434a07"/>
<lb ed="X" n="0434a08"/><lb ed="R150" n="0897a02"/><p xml:id="pX57p0434a0801">聞夫四<anchor xml:id="nkr_note_orig_0434001" n="0434001"/>徵未具本無臭以無聲二儀攸分遂有形而
<lb ed="X" n="0434a09"/><lb ed="R150" n="0897a03"/>有象形質旣立依正斯分于是十方世界而棋布星
<lb ed="X" n="0434a10"/><lb ed="R150" n="0897a04"/>羅六道含靈而塵紛蟻聚有名有體孰能盡見盡知
<lb ed="X" n="0434a11"/><lb ed="R150" n="0897a05"/>有種有因難以窮其繇始況復神機吐納業運遷訛
<lb ed="X" n="0434a12"/><lb ed="R150" n="0897a06"/>出沒無方化化無際者乎非夫至聖至神大覺玄鑒
<lb ed="X" n="0434a13"/><lb ed="R150" n="0897a07"/>惡能<g ref="#CB17188">󴌤</g>狒其涯岸哉致使凡庸闇識耳聾瞽而不知
<lb ed="X" n="0434a14"/><lb ed="R150" n="0897a08"/>世智辨聰封<anchor xml:id="nkr_note_add_0434a1401" n="0434a1401"/><anchor xml:id="beg0434a1401" n="0434a1401"/>己<anchor xml:id="end0434a1401"/>見而莫信所以道岸轉遙眞源難復
<lb ed="X" n="0434a15"/><lb ed="R150" n="0897a09"/>更有愚癡邪說執理迷事受一非餘撥無佛土耽空
<lb ed="X" n="0434a16"/><lb ed="R150" n="0897a10"/>爲道墮莽蕩之深坑妙有不弘損人天之福德適越
<lb ed="X" n="0434a17"/><lb ed="R150" n="0897a11"/>之燕求升返墜雖智愚有間昧道何殊葢不明乎因
<lb ed="X" n="0434a18"/><lb ed="R150" n="0897a12"/>果凡聖故也夫因果者自心之影嚮耳因果明則操
<lb ed="X" n="0434a19"/><lb ed="R150" n="0897a13"/>脩之具可知也凡聖者迷悟之分位耳凡聖明則升
<lb ed="X" n="0434a20"/><lb ed="R150" n="0897a14"/>進之功可期也法界者乃聖凡之依報猶人之屋廬
<lb ed="X" n="0434a21"/><lb ed="R150" n="0897a15"/>也皆從心變心造非是無因無緣是故刹海無邊攝
<lb ed="X" n="0434a22"/><lb ed="R150" n="0897a16"/>歸毫末橫該竪徹總會心源如是知爲眞知不爾非
<lb ed="X" n="0434a23"/><lb ed="R150" n="0897a17"/>眞知也知見旣正則信入無疑趨向有堦聖凡不濫
<lb ed="X" n="0434a24"/><lb ed="R150" n="0897a18"/>聞熏觀達至於洞融方能空有無礙眞俗圓通福智
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0434b" n="0434b"/>
<lb ed="X" n="0434b01"/><lb ed="R150" n="0897b01"/>兩嚴大通自在方爲究竟然歸源無二方便多門今
<lb ed="X" n="0434b02"/><lb ed="R150" n="0897b02"/>此集中略明有門謂人天世界凡聖因果皆是實有
<lb ed="X" n="0434b03"/><lb ed="R150" n="0897b03"/>非寓言假設若夫空空妙理無我無人絕修絕證生
<lb ed="X" n="0434b04"/><lb ed="R150" n="0897b04"/>佛一如之奧義自有八部般若諸大經論在竊以通
<lb ed="X" n="0434b05"/><lb ed="R150" n="0897b05"/>都大郡有大藏有明哲處加此則爲骿贅但山陬海
<lb ed="X" n="0434b06"/><lb ed="R150" n="0897b06"/>曲窮年不聞正法頭白未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0434002" n="0434002"/>謗因果者以此開發善信
<lb ed="X" n="0434b07"/><lb ed="R150" n="0897b07"/>不無小益故彚集成言以爲法施之助云爾。</p>
<lb ed="X" n="0434b08"/><lb ed="R150" n="0897b08"/><p xml:id="pX57p0434b0801">萬曆丁未仲秋沙門仁潮集於天目蘭若</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434b09"/><lb ed="R150" n="0897b09"/>
<lb ed="X" n="0434b10"/><lb ed="R150" n="0897b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法界安立圖總目</cb:mulu><head>法界安立圖總目</head>
<lb ed="X" n="0434b11"/><lb ed="R150" n="0897b11"/>
<lb ed="X" n="0434b12"/><lb ed="R150" n="0897b12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434b1201">卷上之上
<lb ed="X" n="0434b13"/><lb ed="R150" n="0897b13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434b1301">一略明南洲<note place="inline">一十六則</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0434b14"/><lb ed="R150" n="0897b14"/><item xml:id="itemX57p0434b1401">卷上之下
<lb ed="X" n="0434b15"/><lb ed="R150" n="0897b15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434b1501">二廣步大地<note place="inline">二十五則</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0434b16"/><lb ed="R150" n="0897b16"/><item xml:id="itemX57p0434b1601">卷中之上
<lb ed="X" n="0434b17"/><lb ed="R150" n="0897b17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434b1701">三徧觀三界<note place="inline">二十二則</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0434b18"/><lb ed="R150" n="0897b18"/><item xml:id="itemX57p0434b1801">卷中之下
<lb ed="X" n="0434b19"/><lb ed="R150" n="0898a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434b1901">四大千劫量<note place="inline">一十六則</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0434b20"/><lb ed="R150" n="0898a02"/><item xml:id="itemX57p0434b2001">卷下之上
<lb ed="X" n="0434b21"/><lb ed="R150" n="0898a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434b2101">五游諸佛刹<note place="inline">一十九則</note></item></list></item>
<lb ed="X" n="0434b22"/><lb ed="R150" n="0898a04"/><item xml:id="itemX57p0434b2201">卷下之下
<lb ed="X" n="0434b23"/><lb ed="R150" n="0898a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434b2301">六研窮法界<note place="inline">六則</note></item>
<lb ed="X" n="0434b24"/><lb ed="R150" n="0898a06"/><item xml:id="itemX57p0434b2401">七法界總論<note place="inline">一十一則</note></item></list></item></list>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0434c" n="0434c"/>
<lb ed="X" n="0434c01"/><lb ed="R150" n="0898a07"/><p xml:id="pX57p0434c0101">總釋大意數一至七從凡至聖自近而遠通爲一觀
<lb ed="X" n="0434c02"/><lb ed="R150" n="0898a08"/>如入大海轉入轉深方知世界無邊衆生無數而眞
<lb ed="X" n="0434c03"/><lb ed="R150" n="0898a09"/>法界量亦無有盡然則離事無理離理無事性相不
<lb ed="X" n="0434c04"/><lb ed="R150" n="0898a10"/>二體用同如總爲法界一大緣起故經云終無心外
<lb ed="X" n="0434c05"/><lb ed="R150" n="0898a11"/>境能與心爲緣皆是自心生還與心爲相以色大故
<lb ed="X" n="0434c06"/><lb ed="R150" n="0898a12"/>般若大色淸淨故般若淸淨也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434c07"/><lb ed="R150" n="0898a13"/>
<lb ed="X" n="0434c08"/><lb ed="R150" n="0898a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法界安立圖別目卷上之上</cb:mulu><head>法界安立圖別目卷上之上</head>
<lb ed="X" n="0434c09"/><lb ed="R150" n="0898a15"/>
<lb ed="X" n="0434c10"/><lb ed="R150" n="0898a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434c1001">一略明南洲
<lb ed="X" n="0434c11"/><lb ed="R150" n="0898a17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434c1101">佛興緣</item><item xml:id="itemX57p0434c1104">賢劫緣</item>
<lb ed="X" n="0434c12"/><lb ed="R150" n="0898a18"/><item xml:id="itemX57p0434c1201">娑婆疆域</item><item xml:id="itemX57p0434c1205">震旦國圖</item>
<lb ed="X" n="0434c13"/><lb ed="R150" n="0898b01"/><item xml:id="itemX57p0434c1301"><name role="" type="person">南贍部洲</name>圖</item><item xml:id="itemX57p0434c1306">別胡梵說</item>
<lb ed="X" n="0434c14"/><lb ed="R150" n="0898b02"/><item xml:id="itemX57p0434c1401">論地中<note place="inline">有九義</note>
<lb ed="X" n="0434c15"/><lb ed="R150" n="0898b03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434c1501">一名聞</item><item xml:id="itemX57p0434c1504">二里分</item><item xml:id="itemX57p0434c1507">三山王</item>
<lb ed="X" n="0434c16"/><lb ed="R150" n="0898b04"/><item xml:id="itemX57p0434c1601">四水源</item><item xml:id="itemX57p0434c1604">五地臍</item><item xml:id="itemX57p0434c1607">六輪王</item>
<lb ed="X" n="0434c17"/><lb ed="R150" n="0898b05"/><item xml:id="itemX57p0434c1701">七梵書</item><item xml:id="itemX57p0434c1704">八氣和</item><item xml:id="itemX57p0434c1707">九中道</item></list></item>
<lb ed="X" n="0434c18"/><lb ed="R150" n="0898b06"/><item xml:id="itemX57p0434c1801">論僊道</item><item xml:id="itemX57p0434c1804">斷疑生信</item></list></item></list></cb:div>
<lb ed="X" n="0434c19"/><lb ed="R150" n="0898b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">題注</cb:mulu><head>題注</head>
<lb ed="X" n="0434c20"/><lb ed="R150" n="0898b08"/><p xml:id="pX57p0434c2001">千里之程起于跬步將游法界發軫人間葢世
<lb ed="X" n="0434c21"/><lb ed="R150" n="0898b09"/>界廣遠人莫能知故略示方隅初明一洲漸及
<lb ed="X" n="0434c22"/><lb ed="R150" n="0898b10"/>遠大如增十爲百積流成海也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0434c23"/>
<lb ed="X" n="0434c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0435a" n="0435a"/>
<lb ed="X" n="0435a01"/>
<lb ed="X" n="0435a02"/>
<lb ed="X" n="0435a03"/>
<lb ed="X" n="0435a04"/>
<lb ed="X" n="0435a05"/><cb:docNumber>No. 972</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0435a06"/><lb ed="R150" n="0899a01"/><cb:juan fun="open" n="1a"><cb:mulu type="卷" n="1a">上之上</cb:mulu><cb:jhead>法界安立圖卷上之上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0435a07"/>
<lb ed="X" n="0435a08"/><lb ed="R150" n="0899a02"/><byline cb:type="collector">燕山沙門　仁潮　集錄</byline>
<lb ed="X" n="0435a09"/><lb ed="R150" n="0899a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">一略明南洲</cb:mulu><head>一略明南洲</head>
<lb ed="X" n="0435a10"/><lb ed="R150" n="0899a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">佛興緣</cb:mulu><head>佛興緣</head>
<lb ed="X" n="0435a11"/><lb ed="R150" n="0899a05"/><p xml:id="pX57p0435a1101">夫塵寰寥廓異趣紛綸織十惑之緻網覆五陰之重
<lb ed="X" n="0435a12"/><lb ed="R150" n="0899a06"/>雲沈迷欲穽縈遶稠林薰蒸于畏宅之焰回旋于生
<lb ed="X" n="0435a13"/><lb ed="R150" n="0899a07"/>死之輪加以業浪長漂去覺源而轉遠癡城危錮處
<lb ed="X" n="0435a14"/><lb ed="R150" n="0899a08"/>永夜而難醒沙劫易過苦流無<anchor xml:id="nkr_note_add_0435a1401" n="0435a1401"/><anchor xml:id="beg0435a1401" n="0435a1401"/>已<anchor xml:id="end0435a1401"/>是以六通至聖十
<lb ed="X" n="0435a15"/><lb ed="R150" n="0899a09"/>智能仁被弘誓鎧運大悲輪不動眞際而智周法界
<lb ed="X" n="0435a16"/><lb ed="R150" n="0899a10"/>常住三昧而普現色身升慧日于幽關震法雷于夢
<lb ed="X" n="0435a17"/><lb ed="R150" n="0899a11"/>宅演圓音而廣被灑甘露以均霑俾脫險途令登覺
<lb ed="X" n="0435a18"/><lb ed="R150" n="0899a12"/>岸洎夫八相示成十天敷妙津梁九地舟輿四生雖
<lb ed="X" n="0435a19"/><lb ed="R150" n="0899a13"/>眞乘上智拯萬彚以興慈大誓甄陶任根緣而利益
<lb ed="X" n="0435a20"/><lb ed="R150" n="0899a14"/>是則羣生以苦感爲因如來以悲應爲緣也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0435a21"/><lb ed="R150" n="0899a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">賢劫緣</cb:mulu><head>賢劫緣</head>
<lb ed="X" n="0435a22"/><lb ed="R150" n="0899a16"/><p xml:id="pX57p0435a2201">佛興利物時當賢劫何名賢劫謂大千世界初欲成
<lb ed="X" n="0435a23"/><lb ed="R150" n="0899a17"/>時大水彌滿有千枝蓮華出現金光普照淨居天見
<lb ed="X" n="0435a24"/><lb ed="R150" n="0899a18"/>乃曰希有此瑞當有千佛出興于世以是因緣遂以
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0435b" n="0435b"/>
<lb ed="X" n="0435b01"/><lb ed="R150" n="0899b01"/>此劫號爲賢劫釋迦牟尼如來乃賢劫第四佛我等
<lb ed="X" n="0435b02"/><lb ed="R150" n="0899b02"/>之所師爲娑婆之敎主。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0435b03"/><lb ed="R150" n="0899b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">娑婆疆域</cb:mulu><head>娑婆疆域</head>
<lb ed="X" n="0435b04"/><lb ed="R150" n="0899b04"/><p xml:id="pX57p0435b0401">佛所王土號曰索訶世界古經翻爲婆婆經中所謂
<lb ed="X" n="0435b05"/><lb ed="R150" n="0899b05"/>忍土是也謂此土人強識力能忍苦樂堪任道器故
<lb ed="X" n="0435b06"/><lb ed="R150" n="0899b06"/>佛王之案此封疆周輪鐵山山外是空空不可測山
<lb ed="X" n="0435b07"/><lb ed="R150" n="0899b07"/>下是地地下是金金下是水水下是風其風堅密逾
<lb ed="X" n="0435b08"/><lb ed="R150" n="0899b08"/>于金剛衆生心力同業所感能持世界不令傾墜自
<lb ed="X" n="0435b09"/><lb ed="R150" n="0899b09"/>風以外卽是虗空約此周輪從下而上至無色窮名
<lb ed="X" n="0435b10"/><lb ed="R150" n="0899b10"/>爲有頂論其盡界縱廣卒非里數之所度也依智論
<lb ed="X" n="0435b11"/><lb ed="R150" n="0899b11"/>從色界下一大石經一萬八千三百八十二年方始
<lb ed="X" n="0435b12"/><lb ed="R150" n="0899b12"/>至地約此上方名爲一佛所王土也輪山內有百億
<lb ed="X" n="0435b13"/><lb ed="R150" n="0899b13"/>四天下今初且明一四天下之南洲有二一震旦國
<lb ed="X" n="0435b14"/><lb ed="R150" n="0899b14"/>東土震旦國區域之興帝嚳九州<note place="inline">冀兗靑徐攝荆豫梁雍</note>舜十
<lb ed="X" n="0435b15"/><lb ed="R150" n="0899b15"/>二州<note place="inline">以冀州土潤增置幷幽營三州</note>夏禹平水土分別九州<note place="inline">揚荆豫靑兗雍
<lb ed="X" n="0435b16"/><lb ed="R150" n="0899b16"/>幽冀幷</note>周大封建葢千八百國春秋之世見于經傳者
<lb ed="X" n="0435b17"/><lb ed="R150" n="0899b17"/>百二十有四國下至戰國七雄幷而爲秦懲周封建
<lb ed="X" n="0435b18"/><lb ed="R150" n="0899b18"/>之獘罷侯置守分天下爲三十六郡及南平百越又。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0435b19"/>
<lb ed="X" n="0435b20"/>
<lb ed="X" n="0435b21"/>
<lb ed="X" n="0435b22"/>
<lb ed="X" n="0435b23"/>
<lb ed="X" n="0435b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0435c" n="0435c"/>
<lb ed="X" n="0435c01"/>
<lb ed="X" n="0435c02"/>
<lb ed="X" n="0435c03"/>
<lb ed="X" n="0435c04"/>
<lb ed="X" n="0435c05"/>
<lb ed="X" n="0435c06"/>
<lb ed="X" n="0435c07"/>
<lb ed="X" n="0435c08"/>
<lb ed="X" n="0435c09"/>
<lb ed="X" n="0435c10"/>
<lb ed="X" n="0435c11"/>
<lb ed="X" n="0435c12"/>
<lb ed="X" n="0435c13"/>
<lb ed="X" n="0435c14"/>
<lb ed="X" n="0435c15"/>
<lb ed="X" n="0435c16"/>
<lb ed="X" n="0435c17"/>
<lb ed="X" n="0435c18"/>
<lb ed="X" n="0435c19"/>
<lb ed="X" n="0435c20"/>
<lb ed="X" n="0435c21"/>
<lb ed="X" n="0435c22"/>
<lb ed="X" n="0435c23"/>
<lb ed="X" n="0435c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0436a" n="0436a"/>
<lb ed="X" n="0436a01"/><lb ed="R150" n="0900a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">東震旦國圖</cb:mulu><head>東震旦國圖</head>
<lb ed="X" n="0436a02"/><lb ed="R150" n="0900a02"/><p xml:id="pX57p0436a0201"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0436_01.gif"/></figure></p>
<lb ed="X" n="0436a03"/>
<lb ed="X" n="0436a04"/>
<lb ed="X" n="0436a05"/>
<lb ed="X" n="0436a06"/>
<lb ed="X" n="0436a07"/>
<lb ed="X" n="0436a08"/>
<lb ed="X" n="0436a09"/>
<lb ed="X" n="0436a10"/>
<lb ed="X" n="0436a11"/>
<lb ed="X" n="0436a12"/>
<lb ed="X" n="0436a13"/>
<lb ed="X" n="0436a14"/>
<lb ed="X" n="0436a15"/>
<lb ed="X" n="0436a16"/>
<lb ed="X" n="0436a17"/>
<lb ed="X" n="0436a18"/>
<lb ed="X" n="0436a19"/>
<lb ed="X" n="0436a20"/>
<lb ed="X" n="0436a21"/>
<lb ed="X" n="0436a22"/>
<lb ed="X" n="0436a23"/>
<lb ed="X" n="0436a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0436b" n="0436b"/>
<lb ed="X" n="0436b01"/><lb ed="R150" n="0901a01"/><p xml:id="pX57p0436b0101">置<note place="inline">閩中南海桂林象</note>四郡兩漢以十三州統治<note place="inline">漢武置十三部<anchor xml:id="nkr_note_add_0436b0101" n="0436b0101"/><anchor xml:id="beg0436b0101" n="0436b0101"/>刺<anchor xml:id="end0436b0101"/>史</note>晉
<lb ed="X" n="0436b02"/><lb ed="R150" n="0901a02"/>爲十九州唐爲十道後又爲十五<anchor xml:id="nkr_note_add_0436b0201" n="0436b0201"/><anchor xml:id="beg0436b0201" n="0436b0201"/>采<anchor xml:id="end0436b0201"/>訪使宋朝元豐
<lb ed="X" n="0436b03"/><lb ed="R150" n="0901a03"/>頒行李德芻等所僎九域志分爲二十三路漢盛時
<lb ed="X" n="0436b04"/><lb ed="R150" n="0901a04"/>四履之地東樂浪西燉煌南日南北鴈門東西九千
<lb ed="X" n="0436b05"/><lb ed="R150" n="0901a05"/>里南北萬三千里古長城戰國時趙築之自代竝陰
<lb ed="X" n="0436b06"/><lb ed="R150" n="0901a06"/>山至高闕<note place="inline">二州名</note>以備胡燕亦築嬀州之北至遼東秦
<lb ed="X" n="0436b07"/><lb ed="R150" n="0901a07"/>始皇令蒙恬築長城起臨洮入高麗元爲十八道至
<lb ed="X" n="0436b08"/><lb ed="R150" n="0901a08"/>皇明一統置南北二直<g ref="#CB12528">𨽻</g>幷十三省四瀆者河出磧
<lb ed="X" n="0436b09"/><lb ed="R150" n="0901a09"/>石江出岷山淮出桐栢濟出王屋山五嶽泰<note place="inline">東</note>衡<note place="inline">南</note>
<lb ed="X" n="0436b10"/><lb ed="R150" n="0901a10"/>華<note place="inline">西</note>恒<note place="inline">北</note>嵩<note place="inline">中</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0436b11"/>
<lb ed="X" n="0436b12"/>
<lb ed="X" n="0436b13"/>
<lb ed="X" n="0436b14"/>
<lb ed="X" n="0436b15"/>
<lb ed="X" n="0436b16"/>
<lb ed="X" n="0436b17"/>
<lb ed="X" n="0436b18"/>
<lb ed="X" n="0436b19"/>
<lb ed="X" n="0436b20"/>
<lb ed="X" n="0436b21"/>
<lb ed="X" n="0436b22"/>
<lb ed="X" n="0436b23"/>
<lb ed="X" n="0436b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0437a" n="0437a"/>
<lb ed="X" n="0437a01"/><lb ed="R150" n="0901a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2"><name role="" type="person">南贍部洲</name>圖</cb:mulu><head><name role="" type="person">南贍部洲</name>圖</head>
<lb ed="X" n="0437a02"/><lb ed="R150" n="0901a12"/><p xml:id="pX57p0437a0201"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0437_01.gif"/></figure></p>
<lb ed="X" n="0437a03"/>
<lb ed="X" n="0437a04"/>
<lb ed="X" n="0437a05"/>
<lb ed="X" n="0437a06"/>
<lb ed="X" n="0437a07"/>
<lb ed="X" n="0437a08"/>
<lb ed="X" n="0437a09"/>
<lb ed="X" n="0437a10"/>
<lb ed="X" n="0437a11"/>
<lb ed="X" n="0437a12"/>
<lb ed="X" n="0437a13"/>
<lb ed="X" n="0437a14"/>
<lb ed="X" n="0437a15"/>
<lb ed="X" n="0437a16"/>
<lb ed="X" n="0437a17"/>
<lb ed="X" n="0437a18"/>
<lb ed="X" n="0437a19"/>
<lb ed="X" n="0437a20"/>
<lb ed="X" n="0437a21"/>
<lb ed="X" n="0437a22"/>
<lb ed="X" n="0437a23"/>
<lb ed="X" n="0437a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0438a" n="0438a"/>
<lb ed="X" n="0438a01"/><lb ed="R150" n="0903a01"/><p xml:id="pX57p0438a0101">仰尋諸佛之降靈也不可以形相求之隨機顯晦故
<lb ed="X" n="0438a02"/><lb ed="R150" n="0903a02"/>得以言章述矣自法王示蹟照臨忍方羣生何幸仰
<lb ed="X" n="0438a03"/><lb ed="R150" n="0903a03"/>茲陶誘使夫二十五有絕生死之因九十八使斷牽
<lb ed="X" n="0438a04"/><lb ed="R150" n="0903a04"/>連之業竝超三界俱載一乘含育蒙大造之恩至人
<lb ed="X" n="0438a05"/><lb ed="R150" n="0903a05"/>引勤勞之慮故有垂慈聖蹟布此靈儀令重昏動其
<lb ed="X" n="0438a06"/><lb ed="R150" n="0903a06"/>玄機識浪靜其漂怒方爲入道弘轍亦乃出有初門
<lb ed="X" n="0438a07"/><lb ed="R150" n="0903a07"/>而事總冥權理符神運抑非天授諒實人謀但禎瑞
<lb ed="X" n="0438a08"/><lb ed="R150" n="0903a08"/>氤氳嘉祥雜沓喗煥天地引燿幽明然則文物光乎
<lb ed="X" n="0438a09"/><lb ed="R150" n="0903a09"/>萬古聲明高于視聽所以薄列鴻猷用觀弘範也案
<lb ed="X" n="0438a10"/><lb ed="R150" n="0903a10"/>西域志云贍部中心名<name role="" type="person">阿耨達池</name>在香山南大雪山
<lb ed="X" n="0438a11"/><lb ed="R150" n="0903a11"/>北周八百里<note place="inline">起世經雪山衆寶所成頂有四金峰中一高峯峯有龍池五十由旬</note>十地
<lb ed="X" n="0438a12"/><lb ed="R150" n="0903a12"/>菩薩化爲龍王于中潛宅出淸冷水以給贍部池之
<lb ed="X" n="0438a13"/><lb ed="R150" n="0903a13"/>東面銀牛口流出<g ref="#CB17206">𠓆</g>伽河<note place="inline">卽恒河</note>遶池一帀入東南海
<lb ed="X" n="0438a14"/><lb ed="R150" n="0903a14"/>池南面金象口流出<name role="" type="person">信度河</name>遶池一帀入西南海池
<lb ed="X" n="0438a15"/><lb ed="R150" n="0903a15"/>西面琉璃馬口流出縛芻河遶池一帀入西北海池
<lb ed="X" n="0438a16"/><lb ed="R150" n="0903a16"/>北面頗胝師子口流出徙多河遶池一帀入東北海
<lb ed="X" n="0438a17"/><lb ed="R150" n="0903a17"/><note place="inline">或曰潛流地下出積右山爲東華黃河之原</note>葱嶺當贍部之中南接大雪
<lb ed="X" n="0438a18"/><lb ed="R150" n="0903a18"/>山北至熱海千泉西至活國東至烏殺國四方各數
<lb ed="X" n="0438a19"/><lb ed="R150" n="0903b01"/>千里崖嶺數百重冰雪風寒山阜葱翠故名葱嶺自
<lb ed="X" n="0438a20"/><lb ed="R150" n="0903b02"/>葱嶺東近高昌國曰阿耆尼<note place="inline">漢書焉耆有伽藍十數</note>西南屈支
<lb ed="X" n="0438a21"/><lb ed="R150" n="0903b03"/><note place="inline">舊曰龜兹伽藍百所</note>葱嶺之北四百里曰淸池<note place="inline">亦名熱海</note>西行千里
<lb ed="X" n="0438a22"/><lb ed="R150" n="0903b04"/>曰千泉南有小雪山<note place="inline">突厥避暑之處</note>西至呾羅私乃至史國
<lb ed="X" n="0438a23"/><lb ed="R150" n="0903b05"/>東南入鐵門南出至覩貨羅<note place="inline">東至葱嶺南至雪山西至波斯北據鐵門有三
<lb ed="X" n="0438a24"/><lb ed="R150" n="0903b06"/>十國</note>逾諸國至縛曷北臨縛芻河<note place="inline">伽藍百所人謂之小<name role="" type="person">王舍城</name></note>從此
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0438b" n="0438b"/>
<lb ed="X" n="0438b01"/><lb ed="R150" n="0903b07"/>西南逾諸國東南入大雪山<note place="inline">山阿有龍洞佛化其龍留影于洞唐<name role="" type="person">玄奘</name>親往
<lb ed="X" n="0438b02"/><lb ed="R150" n="0903b08"/>禮拜遠望則金色炳著近則不覩漸隱沒</note>次至梵衍那國<note place="inline">有臥佛長千丈商那尊者胎生
<lb ed="X" n="0438b03"/><lb ed="R150" n="0903b09"/>無條衣尙存</note>東逾黑嶺至迦畢試國<note place="inline">北背雪山伽藍百所</note>東入北印
<lb ed="X" n="0438b04"/><lb ed="R150" n="0903b10"/>度境至健<g ref="#CB00501">䭾</g>羅國<note place="inline">有大塔高五百尺魏胡太后遣使持長幡五百尺挂之脚方及地此
<lb ed="X" n="0438b05"/><lb ed="R150" n="0903b11"/>塔與洛陽伽藍記同一時當有二塔</note>北至烏仗那國<note place="inline">釋種被斥王此古輪王之苑僧常萬
<lb ed="X" n="0438b06"/><lb ed="R150" n="0903b12"/>人</note>南渡<name role="" type="person">信度河</name>踰諸國東南至迦溼彌羅國<note place="inline">伽藍百所</note>踰
<lb ed="X" n="0438b07"/><lb ed="R150" n="0903b13"/>諸國東北至末兔羅國<note place="inline">毱多度人籌盈石室</note>東北至室伐羅次
<lb ed="X" n="0438b08"/><lb ed="R150" n="0903b14"/>至窣祿那<note place="inline">東臨恒河</note>東渡河至末底羅東去北雪山邊有
<lb ed="X" n="0438b09"/><lb ed="R150" n="0903b15"/>金氏國<note place="inline">女爲王不知政事此東去接吐番北接于闐西接末羅婆</note>自末底羅東南
<lb ed="X" n="0438b10"/><lb ed="R150" n="0903b16"/>至醯呾國<note place="inline">佛爲文鱗龍王說法之處</note>南渡<g ref="#CB17206">𠓆</g>伽河<note place="inline">河左有塔千座</note>東南至
<lb ed="X" n="0438b11"/><lb ed="R150" n="0903b17"/>劫比它國<note place="inline">佛在忉利爲母說法帝釋現三道寶階之處</note>西北至曲女國<note place="inline">戒日
<lb ed="X" n="0438b12"/><lb ed="R150" n="0903b18"/>王設大會令<name role="" type="person">玄奘</name>立眞比量論義處</note>東北至<name role="" type="person">舍衛國</name><note place="inline">城南五里有祇樹給孤園</note>東南
<lb ed="X" n="0438b13"/><lb ed="R150" n="0904a01"/>至<name role="" type="person">迦毗羅</name>國<note place="inline">佛降生處<name role="" type="person">淨飯王</name>殿摩邪夫人殿菩薩降胎處殿佛成道後還本國度八王子
<lb ed="X" n="0438b14"/><lb ed="R150" n="0904a02"/>釋種處</note>東北至拘尸那國<note place="inline">娑羅雙樹林佛入涅槃處</note>西南至波羅柰
<lb ed="X" n="0438b15"/><lb ed="R150" n="0904a03"/>國<note place="inline">鹿苑轉法輪處近苑有支那寺國王爲衆僧造支那此云大唐</note>順<g ref="#CB17206">𠓆</g>伽河東北至
<lb ed="X" n="0438b16"/><lb ed="R150" n="0904a04"/>毗邪離國<note place="inline">舊名毗舍離有維摩丈室縱廣十尺</note>東北至弗栗恃<note place="inline">北印土境</note>西
<lb ed="X" n="0438b17"/><lb ed="R150" n="0904a05"/>北至尼波羅<note place="inline">此國北境卽東女國與<name role="" type="person">吐蕃</name>接命使往還率由此地唐梵相去萬里自古取道
<lb ed="X" n="0438b18"/><lb ed="R150" n="0904a06"/>迂遠此國有池水面火起中有火龍</note>自毗邪離南渡<g ref="#CB17206">𠓆</g>伽河至<name role="" type="person">摩竭提</name>
<lb ed="X" n="0438b19"/><lb ed="R150" n="0904a07"/>國<note place="inline">或<name role="" type="person">摩伽陀</name>中印有<name role="" type="person">王舍城</name>西南渡尼連河伽邪城城西六里伽邪山俗呼靈山西南菩提樹樹高五
<lb ed="X" n="0438b20"/><lb ed="R150" n="0904a08"/>丈佛成道處周垣五百步中有金剛座千佛坐之入金剛定那闌陀寺五王共造僧徒數千幷俊才高學國東
<lb ed="X" n="0438b21"/><lb ed="R150" n="0904a09"/>南<name role="" type="person">雞足山</name>迦葉入定處東北<name role="" type="person">靈鷲山</name><name role="" type="person">王舍城</name>有熱泉涌出目連云此水經過小地獄來故熱沸而垢濁有三深
<lb ed="X" n="0438b22"/><lb ed="R150" n="0904a10"/>井大水不滿謗佛生陷處</note>東北踰諸國至奔那伐<note place="inline">自<name role="" type="person">信度河</name>東至此皆中印</note>次
<lb ed="X" n="0438b23"/><lb ed="R150" n="0904a11"/>東至迦摩縷<note place="inline">東印從此東去山阜連接可兩月行至蜀西南界</note>南至三摩怛
<lb ed="X" n="0438b24"/><lb ed="R150" n="0904a12"/><note place="inline">東北海濱</note>西南乃至烏荼國<note place="inline">東南臨海有城海商止處南去執<name role="" type="person">師子國</name>二萬里夜望其
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0438c" n="0438c"/>
<lb ed="X" n="0438c01"/><lb ed="R150" n="0904a13"/>國佛牙塔寶珠光如大炬</note>踰諸國西北至憍薩羅<note place="inline">中印有王引正爲龍猛造寺集
<lb ed="X" n="0438c02"/><lb ed="R150" n="0904a14"/>千僧計工人食鹽價田九億金錢</note>國南有山<note place="inline">山崖之上石閣五層層有四院飛泉流注</note>踰
<lb ed="X" n="0438c03"/><lb ed="R150" n="0904a15"/>諸國南至末羅矩<note place="inline">南印濱南海有末剌邪山出龍腦香樹香如氷雪此山之東有布呾
<lb ed="X" n="0438c04"/><lb ed="R150" n="0904a16"/>洛迦山山頂有池池側石天宮觀自在菩薩遊舍于此有願見者厲水登山</note>東南海有執
<lb ed="X" n="0438c05"/><lb ed="R150" n="0904a17"/><name role="" type="person">師子國</name><note place="inline">北印土境有佛牙精舍上建表柱置大寶珠夜望如明星王宮側建大厨日營萬八千僧
<lb ed="X" n="0438c06"/><lb ed="R150" n="0904a18"/>食常興此供不絕</note>南數千里有那羅稽羅洲<note place="inline">人長三尺爲鳥喙食椰子肉此洲
<lb ed="X" n="0438c07"/><lb ed="R150" n="0904b01"/>東南有棱伽山</note>自達羅毗至北恭達補<note place="inline">南印土有貝多羅樹林周三十里其葉長
<lb ed="X" n="0438c08"/><lb ed="R150" n="0904b02"/>廣色光潤五印書寫莫不<anchor xml:id="nkr_note_add_0438c0801" n="0438c0801"/><anchor xml:id="beg0438c0801" n="0438c0801"/>采<anchor xml:id="end0438c0801"/>用今貝葉乃略名</note>林西二千里至摩訶剌國<note place="inline">東大
<lb ed="X" n="0438c09"/><lb ed="R150" n="0904b03"/>山有寺羅漢造舍高百尺石佛高七丈上有石葢七重懸空相去各三尺傳云羅漢願力或云神力或藥術之
<lb ed="X" n="0438c10"/><lb ed="R150" n="0904b04"/>力云</note>西方至摩臘婆<note place="inline">五印之境有此國及<name role="" type="person">摩竭提</name>重學名僧甚勝國南至海</note>西北
<lb ed="X" n="0438c11"/><lb ed="R150" n="0904b05"/>踰諸國至瞿折羅<note place="inline">西印土境</note>渡<name role="" type="person">信度河</name>至信度國西以至
<lb ed="X" n="0438c12"/><lb ed="R150" n="0904b06"/>狼揭羅<note place="inline">臨西海海島中有西女國</note>北踰諸國至迦畢試界<note place="inline">東臨北印西至
<lb ed="X" n="0438c13"/><lb ed="R150" n="0904b07"/>弗林波斯國</note>其餘諸國風物茲不具錄如西域志釋迦方
<lb ed="X" n="0438c14"/><lb ed="R150" n="0904b08"/>譜可備悉之○印度<note place="inline">此云月以居諸國之中如星中月此西域之正名天竺<name role="" type="person">身毒</name>訛
<lb ed="X" n="0438c15"/><lb ed="R150" n="0904b09"/>稱也</note>北背雪山三垂大海地形南狹如月上弦川平地
<lb ed="X" n="0438c16"/><lb ed="R150" n="0904b10"/>廣周九萬里七千餘城依止其中盡三海際一王所
<lb ed="X" n="0438c17"/><lb ed="R150" n="0904b11"/>治<note place="inline">漢書云其國殷平和氣靈智所降賢懿挺生神跡詭怪理絕人區靈應明顯事出天外</note>光明
<lb ed="X" n="0438c18"/><lb ed="R150" n="0904b12"/>云八萬四千城邑聚落仁王經十六大國五百中國
<lb ed="X" n="0438c19"/><lb ed="R150" n="0904b13"/>十萬小國楞嚴云此<name role="" type="person">閻浮提</name>大國二千三百樓炭經
<lb ed="X" n="0438c20"/><lb ed="R150" n="0904b14"/>葱河以東名爲震旦<note place="inline">唐彥琮法師云葱嶺<anchor xml:id="nkr_note_add_0438c2001" n="0438c2001"/><anchor xml:id="beg0438c2001" n="0438c2001"/>已<anchor xml:id="end0438c2001"/>西竝屬梵種鐵門之左皆曰胡鄕</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0438c21"/><lb ed="R150" n="0904b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">別胡梵</cb:mulu><head>別胡梵</head>
<lb ed="X" n="0438c22"/><lb ed="R150" n="0904b16"/><p xml:id="pX57p0438c2201">南洲一地大約五分中分爲雪山葱嶺南分爲五印
<lb ed="X" n="0438c23"/><lb ed="R150" n="0904b17"/>度乃昔金輪聖王之所治是梵天之種世稱其國名
<lb ed="X" n="0438c24"/><lb ed="R150" n="0904b18"/>天方亦名婆羅門國<note place="inline">此云淨行淨志</note>西分爲覩貨羅波斯諸
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0439a" n="0439a"/>
<lb ed="X" n="0439a01"/><lb ed="R150" n="0905a01"/>國西夷所居北分爲胡虜之鄕突厥可汗烏孫匈奴
<lb ed="X" n="0439a02"/><lb ed="R150" n="0905a02"/>所居東分爲二其沙河以西有胡人<name role="" type="person">吐蕃</name>所居積石
<lb ed="X" n="0439a03"/><lb ed="R150" n="0905a03"/>之東爲震旦國乃帝王所化是君子之國封域分殊
<lb ed="X" n="0439a04"/><lb ed="R150" n="0905a04"/>應須甄別不當以梵爲胡而自混濫有以天竺爲胡
<lb ed="X" n="0439a05"/><lb ed="R150" n="0905a05"/>國者斯言大誤又有稱胡經胡語等皆非正言當云
<lb ed="X" n="0439a06"/><lb ed="R150" n="0905a06"/>梵經梵語可也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0439a07"/><lb ed="R150" n="0905a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">論中</cb:mulu><head>論中</head>
<lb ed="X" n="0439a08"/><lb ed="R150" n="0905a08"/><p xml:id="pX57p0439a0801">夫法王利見未隔中邊適化無方豈專形敎雖大雲
<lb ed="X" n="0439a09"/><lb ed="R150" n="0905a09"/>普澤而敗種難榮晨旭高暉而覆盆不照致使疑信
<lb ed="X" n="0439a10"/><lb ed="R150" n="0905a10"/>相半邪正交陳而大悲之光曾無間然也或曰華夏
<lb ed="X" n="0439a11"/><lb ed="R150" n="0905a11"/>得天地之中九州之外皆邊夷耳斯不足辯觀西域
<lb ed="X" n="0439a12"/><lb ed="R150" n="0905a12"/>圖可知今爲未知者更復明之考諸經論其義有九。</p>
<lb ed="X" n="0439a13"/><lb ed="R150" n="0905a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">一名聞</cb:mulu><head>一名聞</head>
<lb ed="X" n="0439a14"/><lb ed="R150" n="0905a14"/><p xml:id="pX57p0439a1401">本行經云護明菩薩謂天人金團曰往昔補處菩薩
<lb ed="X" n="0439a15"/><lb ed="R150" n="0905a15"/>託生之家須具六十種功德三代淸淨汝下閻浮爲
<lb ed="X" n="0439a16"/><lb ed="R150" n="0905a16"/>我觀察金團曰<name role="" type="person">迦毗羅</name>城王名淨飯夫人名摩邪于
<lb ed="X" n="0439a17"/><lb ed="R150" n="0905a17"/>諸世間具足功德淸淨有大名稱堪生彼家護明曰
<lb ed="X" n="0439a18"/><lb ed="R150" n="0905a18"/>善吾定生彼如是佛自親選諸天共聞則知<name role="" type="person">迦毗羅</name>
<lb ed="X" n="0439a19"/><lb ed="R150" n="0905b01"/>國名聞最勝爲諸國之中<note place="inline">普曜經亦同</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0439a20"/><lb ed="R150" n="0905b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">二里分</cb:mulu><head>二里分</head>
<lb ed="X" n="0439a21"/><lb ed="R150" n="0905b03"/><p xml:id="pX57p0439a2101">大地廣博世莫能窮右今無人至西北海者況知地
<lb ed="X" n="0439a22"/><lb ed="R150" n="0905b04"/>之中邪世俗謂中國者自論此方之中耳非天下之
<lb ed="X" n="0439a23"/><lb ed="R150" n="0905b05"/>中也依周公測天地定豫州爲中云四邊各五千里
<lb ed="X" n="0439a24"/><lb ed="R150" n="0905b06"/><note place="inline">豫至東海無五千里之西之北不知其幾萬里而云五千里邪</note>禹貢言各二千五百
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0439b" n="0439b"/>
<lb ed="X" n="0439b01"/><lb ed="R150" n="0905b07"/>里當時地狹後漸開濶至漢方可九千里今又較濶
<lb ed="X" n="0439b02"/><lb ed="R150" n="0905b08"/>依內經大地周二十八萬里徑九萬里若以東西九
<lb ed="X" n="0439b03"/><lb ed="R150" n="0905b09"/>萬里畫爲九分則華方在極東一分之間耳西去更
<lb ed="X" n="0439b04"/><lb ed="R150" n="0905b10"/>有八分之地天竺在五分之中東西去海各四萬五
<lb ed="X" n="0439b05"/><lb ed="R150" n="0905b11"/>千里當知我國是大地之東天竺爲大地之中明矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0439b06"/><lb ed="R150" n="0905b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">三山王</cb:mulu><head>三山王</head>
<lb ed="X" n="0439b07"/><lb ed="R150" n="0905b13"/><p xml:id="pX57p0439b0701">天下諸山皆自崑崙發脉而來最極高廣羣峯拱峙
<lb ed="X" n="0439b08"/><lb ed="R150" n="0905b14"/>周萬餘里龍神所宅非人力可登其枝條分布爲衆
<lb ed="X" n="0439b09"/><lb ed="R150" n="0905b15"/>山之原雖屈伸睽顧起伏萬狀而根脉相連如竹園
<lb ed="X" n="0439b10"/><lb ed="R150" n="0905b16"/>然或近出兩笋伏地行鞭至遠處又出兩笋崑崙左
<lb ed="X" n="0439b11"/><lb ed="R150" n="0905b17"/>邊分數支其一支走東度流沙磧石迤<g ref="#CB05563">𨓦</g>發爲震旦
<lb ed="X" n="0439b12"/><lb ed="R150" n="0905b18"/>諸山一支走東南發起東印度諸山次東又爲百夷
<lb ed="X" n="0439b13"/><lb ed="R150" n="0906a01"/>諸山右邊分數支一支走西南生起西印度諸山一
<lb ed="X" n="0439b14"/><lb ed="R150" n="0906a02"/>支走西爲活國波斯諸山前面爲黑山雪山及北印
<lb ed="X" n="0439b15"/><lb ed="R150" n="0906a03"/>諸山至中印多伏少出後面爲葱嶺生出北胡等山
<lb ed="X" n="0439b16"/><lb ed="R150" n="0906a04"/>衆山飛走其下高聳衆峯之上崑崙居大地之中五
<lb ed="X" n="0439b17"/><lb ed="R150" n="0906a05"/>印度在崑崙之南<note place="inline">俗書以雪山東支名<name role="" type="person">崑崙山</name>借名也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0439b18"/><lb ed="R150" n="0906a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">四水源</cb:mulu><head>四水源</head>
<lb ed="X" n="0439b19"/><lb ed="R150" n="0906a07"/><p xml:id="pX57p0439b1901">水之爲物其性趨下莫不本出于山而末入于海也
<lb ed="X" n="0439b20"/><lb ed="R150" n="0906a08"/>雪山之頂有大龍池周千餘里爲天下諸河之總源
<lb ed="X" n="0439b21"/><lb ed="R150" n="0906a09"/>從池四面各出一大河河濶四十里波濤澒涌趨于
<lb ed="X" n="0439b22"/><lb ed="R150" n="0906a10"/>四方各與五百河俱流入于海池東之水皆向東流
<lb ed="X" n="0439b23"/><lb ed="R150" n="0906a11"/>池西之水皆向西流池南之水皆向南流池北之水
<lb ed="X" n="0439b24"/><lb ed="R150" n="0906a12"/>皆向北流四隅亦爾葢地形如團瓢其頂卽雪山在
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0439c" n="0439c"/>
<lb ed="X" n="0439c01"/><lb ed="R150" n="0906a13"/>極高處四面漸下故爾震旦諸水皆東流者以居地
<lb ed="X" n="0439c02"/><lb ed="R150" n="0906a14"/>之東隅也是知山當地中池居山頂此池爲大地水
<lb ed="X" n="0439c03"/><lb ed="R150" n="0906a15"/>源之中<name role="" type="person">中印度</name>正與龍池相對。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0439c04"/><lb ed="R150" n="0906a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">五地臍</cb:mulu><head>五地臍</head>
<lb ed="X" n="0439c05"/><lb ed="R150" n="0906a17"/><p xml:id="pX57p0439c0501">梵網經云釋迦牟尼佛于寂滅道場坐金剛華光王
<lb ed="X" n="0439c06"/><lb ed="R150" n="0906a18"/>座正法念處經云一切世間<name role="" type="person">閻浮提</name>國悉無此座金
<lb ed="X" n="0439c07"/><lb ed="R150" n="0906b01"/>剛座處八萬四千由旬佛坐此座得佛菩提餘地不
<lb ed="X" n="0439c08"/><lb ed="R150" n="0906b02"/>能持佛西域志云<name role="" type="person">中印度</name>恒河南<name role="" type="person">摩竭提國</name>國西南
<lb ed="X" n="0439c09"/><lb ed="R150" n="0906b03"/>渡<name role="" type="person">尼連禪河</name>十里有菩提樹樹下有金剛座千佛坐
<lb ed="X" n="0439c10"/><lb ed="R150" n="0906b04"/>之入金剛定俱舍論云此座下連金輪故名金剛座
<lb ed="X" n="0439c11"/><lb ed="R150" n="0906b05"/>三世諸佛皆于此座成道降魔故知金剛座是地之
<lb ed="X" n="0439c12"/><lb ed="R150" n="0906b06"/>臍。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0439c13"/><lb ed="R150" n="0906b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">六輪王</cb:mulu><head>六輪王</head>
<lb ed="X" n="0439c14"/><lb ed="R150" n="0906b08"/><p xml:id="pX57p0439c1401">人有勝德必居勝地夫金輪王者爲閻浮人中福德
<lb ed="X" n="0439c15"/><lb ed="R150" n="0906b09"/>之最勝者也諸人王中皇帝之聖神者也故有金輪
<lb ed="X" n="0439c16"/><lb ed="R150" n="0906b10"/>表瑞七寶呈祥相好莊嚴千子圍遶御龍馬而飛空
<lb ed="X" n="0439c17"/><lb ed="R150" n="0906b11"/>四洲粟王望德而歸化故輪王出世必生中土其中
<lb ed="X" n="0439c18"/><lb ed="R150" n="0906b12"/>土者卽<name role="" type="person">中印度</name>也歷代輪王出興之處名殊勝者以
<lb ed="X" n="0439c19"/><lb ed="R150" n="0906b13"/>此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0439c20"/><lb ed="R150" n="0906b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">七梵字</cb:mulu><head>七梵字</head>
<lb ed="X" n="0439c21"/><lb ed="R150" n="0906b15"/><p xml:id="pX57p0439c2101">梵字猶古篆也自開闢來卽有其文歷萬萬餘年古
<lb ed="X" n="0439c22"/><lb ed="R150" n="0906b16"/>今不易不同此方文字篆<g ref="#CB12528">𨽻</g>遷訛元從梵天傳來故
<lb ed="X" n="0439c23"/><lb ed="R150" n="0906b17"/>曰梵書金銀輪王遞相承用故書梵字處妖魅遠離
<lb ed="X" n="0439c24"/><lb ed="R150" n="0906b18"/>唱梵音時鬼神敬畏葢天帝之玉音孰敢不敬奉哉
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0440a" n="0440a"/>
<lb ed="X" n="0440a01"/><lb ed="R150" n="0907a01"/>是以諸佛說法皆用梵音天龍八部遵奉流行以至
<lb ed="X" n="0440a02"/><lb ed="R150" n="0907a02"/>呼天天應召蟲蟲馴通幽徹明至靈至神者其惟梵
<lb ed="X" n="0440a03"/><lb ed="R150" n="0907a03"/>音乎詮梵音者是爲梵字總持經中明諸利益如存
<lb ed="X" n="0440a04"/><lb ed="R150" n="0907a04"/>阿字而入定觀字輪而明心唵字出供可以上獻諸
<lb ed="X" n="0440a05"/><lb ed="R150" n="0907a05"/>佛紇哩舒光可以下拔群苦能令染者淨愚者智夭
<lb ed="X" n="0440a06"/><lb ed="R150" n="0907a06"/>者壽病者痊摧邪輔正饒益群生者其惟梵書之用
<lb ed="X" n="0440a07"/><lb ed="R150" n="0907a07"/>乎世間文字有六十四種第一梵書第二佉樓書乃
<lb ed="X" n="0440a08"/><lb ed="R150" n="0907a08"/>至蓮華樹葉右旋擲轉至六十四書名一切種音六
<lb ed="X" n="0440a09"/><lb ed="R150" n="0907a09"/>十四種書中梵書爲第一故知梵書爲文字之王。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0440a10"/><lb ed="R150" n="0907a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">八氣和</cb:mulu><head>八氣和</head>
<lb ed="X" n="0440a11"/><lb ed="R150" n="0907a11"/><p xml:id="pX57p0440a1101">塞暑之宜隨方起用葢地有隆卑氣有燥溼故涼燠
<lb ed="X" n="0440a12"/><lb ed="R150" n="0907a12"/>不同夫氣得其中則和失其中則戾矣所以極南蒸
<lb ed="X" n="0440a13"/><lb ed="R150" n="0907a13"/>熱極北苦寒濵海風溼蠻山瘴癘土有沃壤火沙水
<lb ed="X" n="0440a14"/><lb ed="R150" n="0907a14"/>有瘂泉苦井者非得氣之偏乎至如印度之方夏不
<lb ed="X" n="0440a15"/><lb ed="R150" n="0907a15"/>太熱冬不嚴寒四序溫和五塵佳妙迦毗奇色之天
<lb ed="X" n="0440a16"/><lb ed="R150" n="0907a16"/>華<note place="inline">唐<name role="" type="person">玄奘</name>至中印見奇異天華<anchor xml:id="nkr_note_add_0440a1601" n="0440a1601"/><anchor xml:id="beg0440a1601" n="0440a1601"/>采<anchor xml:id="end0440a1601"/>種而東歸渡河遭風其華種盡失疑龍所奪去</note>解谷正音
<lb ed="X" n="0440a17"/><lb ed="R150" n="0907a17"/>之律竹<note place="inline">漢志黃帝使伶倫徃昆侖之陰解谷取竹斷兩節間而吹之爲黃鍾之宮制十二筩聽鳳
<lb ed="X" n="0440a18"/><lb ed="R150" n="0907a18"/>鳴雄鳴六雌鳴六此黃鍾之宮皆可生之是爲律本至治之世天地之氣合以生風天地之風氣正十二律定</note>
<lb ed="X" n="0440a19"/><lb ed="R150" n="0907b01"/>以至藥王之樹<note place="inline">雪山有藥王樹嗅者甞者觸者諸病皆痊</note>肥膩香草<note place="inline">雪山生此
<lb ed="X" n="0440a20"/><lb ed="R150" n="0907b02"/>草牛食之乳爲醍醐糞如檀香之氣</note>地中甜味<note place="inline">雪山地中有甜味潛流理筩可取斯亦<name role="" type="person">醴泉</name>之
<lb ed="X" n="0440a21"/><lb ed="R150" n="0907b03"/>類</note>龍池甘藕<note place="inline">佛世有比丘病一比丘往雪山乞藕龍施之藕徑尺味甘食之病愈</note>良以
<lb ed="X" n="0440a22"/><lb ed="R150" n="0907b04"/>天地之氣和故所生草木亦純粹也<note place="inline">邵子曰天有至粹地有至精人
<lb ed="X" n="0440a23"/><lb ed="R150" n="0907b05"/>類得之則爲明哲草木得之則爲芝蘭</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0440a24"/><lb ed="R150" n="0907b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">九道中</cb:mulu><head>九道中</head>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0440b" n="0440b"/>
<lb ed="X" n="0440b01"/><lb ed="R150" n="0907b07"/><p xml:id="pX57p0440b0101">名以表實事以顯理故有中土者必有中道存焉耳
<lb ed="X" n="0440b02"/><lb ed="R150" n="0907b08"/>若夫有中土而無中道者與邊地何殊乎是以華夏
<lb ed="X" n="0440b03"/><lb ed="R150" n="0907b09"/>聖賢言道育民以中爲本曰<g ref="#CB04676">𠃔</g>執厥中曰用其中于
<lb ed="X" n="0440b04"/><lb ed="R150" n="0907b10"/>民曰中也者天下之大道也致中和天地位焉萬物
<lb ed="X" n="0440b05"/><lb ed="R150" n="0907b11"/>育焉世聖尙爾況出世之大聖寧以偏邪之道而示
<lb ed="X" n="0440b06"/><lb ed="R150" n="0907b12"/>于人邪所以正覺能仁生中土現勝相者<note place="inline">生王宮具三十二相</note>
<lb ed="X" n="0440b07"/><lb ed="R150" n="0907b13"/>將非以中道之正法而啓悟群生者乎然而毛道凡
<lb ed="X" n="0440b08"/><lb ed="R150" n="0907b14"/>夫棄本逐末未有聖智曰知曰見皆是迷倒遂使好
<lb ed="X" n="0440b09"/><lb ed="R150" n="0907b15"/>同者則惡異賓此者則辭彼故是非以生惑倒以縈
<lb ed="X" n="0440b10"/><lb ed="R150" n="0907b16"/>愛憎相形邪正相傾而罪福<anchor xml:id="nkr_note_add_0440b1001" n="0440b1001"/><anchor xml:id="beg0440b1001" n="0440b1001"/>已<anchor xml:id="end0440b1001"/>成矣故我正覺聖人
<lb ed="X" n="0440b11"/><lb ed="R150" n="0907b17"/>愍而諭之調而和之乳而藥之援而救之俾夫止紛
<lb ed="X" n="0440b12"/><lb ed="R150" n="0907b18"/>競歸太寧捨狂妄復良誠以合乎大均以契乎本眞
<lb ed="X" n="0440b13"/><lb ed="R150" n="0908a01"/>以至于至公至純至神至妙至中之道而後<anchor xml:id="nkr_note_add_0440b1301" n="0440b1301"/><anchor xml:id="beg0440b1301" n="0440b1301"/>已<anchor xml:id="end0440b1301"/>原夫
<lb ed="X" n="0440b14"/><lb ed="R150" n="0908a02"/>群生機異執見不同或執于色或執于空執色者窒
<lb ed="X" n="0440b15"/><lb ed="R150" n="0908a03"/>執空者流正覺示以藥言曰色卽是空空卽是色則
<lb ed="X" n="0440b16"/><lb ed="R150" n="0908a04"/>色空不二爲中或執爲同或執爲異同則儱侗異則
<lb ed="X" n="0440b17"/><lb ed="R150" n="0908a05"/>紛紜藥言曰同者同異異者異同非同非異一觀爲
<lb ed="X" n="0440b18"/><lb ed="R150" n="0908a06"/>中或執諸法爲實爲虗爲常爲斷爲大爲小爲徧不
<lb ed="X" n="0440b19"/><lb ed="R150" n="0908a07"/>徧爲自爲他有邊無邊或卽或離或欣或厭亦有亦
<lb ed="X" n="0440b20"/><lb ed="R150" n="0908a08"/>無亦恒亦變來者去者語者默者勤者怠者淸者和
<lb ed="X" n="0440b21"/><lb ed="R150" n="0908a09"/>者讚者毀者如是等各執異見一一成偏多岐亡羊
<lb ed="X" n="0440b22"/><lb ed="R150" n="0908a10"/>流而忘返正覺者諭之曰萬法本閑而人自閙空實
<lb ed="X" n="0440b23"/><lb ed="R150" n="0908a11"/>無華瞖者妄見人波鬼火水性無殊猿猴捉月癡狗
<lb ed="X" n="0440b24"/><lb ed="R150" n="0908a12"/>逐塊演若迷頭馳走東西狂性自歇歇卽菩提又曰
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0440c" n="0440c"/>
<lb ed="X" n="0440c01"/><lb ed="R150" n="0908a13"/>譬如船師不住此岸不住彼岸而運渡衆生至于彼
<lb ed="X" n="0440c02"/><lb ed="R150" n="0908a14"/>岸曰學道如牧牛執杖視之勿令東西犯他苗稼如
<lb ed="X" n="0440c03"/><lb ed="R150" n="0908a15"/>御馬執轡在手惰則<g ref="#CB15081">䇿</g>之逸則制之從容乎中道而
<lb ed="X" n="0440c04"/><lb ed="R150" n="0908a16"/>行矣如陶師調泥不殭不軟方中輪繩可作盆甁如
<lb ed="X" n="0440c05"/><lb ed="R150" n="0908a17"/>琴師調弦不緩不急方可奏曲適其中而道可期矣
<lb ed="X" n="0440c06"/><lb ed="R150" n="0908a18"/>夫受病異緣施藥多方故有事中有理中有俗中有
<lb ed="X" n="0440c07"/><lb ed="R150" n="0908b01"/>眞中有漸中有頓中有小中有大中有初中有終中
<lb ed="X" n="0440c08"/><lb ed="R150" n="0908b02"/>有至中有圓中有中戒有中定有中慧有中觀有中
<lb ed="X" n="0440c09"/><lb ed="R150" n="0908b03"/>行有中因有中果若摩尼之應色空谷而答響矣以
<lb ed="X" n="0440c10"/><lb ed="R150" n="0908b04"/>至飮食衣服行住坐臥大小諸事自行化他靡不示
<lb ed="X" n="0440c11"/><lb ed="R150" n="0908b05"/>之以中佛自日中一食令諸比丘過中不食食之不
<lb ed="X" n="0440c12"/><lb ed="R150" n="0908b06"/>飢不飽衣制三衣不奢不裸行則直行坐則趺坐調
<lb ed="X" n="0440c13"/><lb ed="R150" n="0908b07"/>身則不寬不急調息則不澀不滑調心則不沈不掉
<lb ed="X" n="0440c14"/><lb ed="R150" n="0908b08"/>至于沈浮兩捨惺寂雙流不出不入寂而常照照而
<lb ed="X" n="0440c15"/><lb ed="R150" n="0908b09"/>常寂心心無間中中流入中道之海洎乎中之至也
<lb ed="X" n="0440c16"/><lb ed="R150" n="0908b10"/>亡違順等怨親泯同異一死生齊物我通古今混虗
<lb ed="X" n="0440c17"/><lb ed="R150" n="0908b11"/>空爲一體現山海于毛端一語一默一動一靜而普
<lb ed="X" n="0440c18"/><lb ed="R150" n="0908b12"/>饒益與衆生夫如是則豈其所謂世智之狂解無想
<lb ed="X" n="0440c19"/><lb ed="R150" n="0908b13"/>之癡禪邪來從中來故曰如來去從中去故曰如去
<lb ed="X" n="0440c20"/><lb ed="R150" n="0908b14"/><note place="inline">卽善逝也</note>中非動是誰來中非靜是誰去非動非靜無來
<lb ed="X" n="0440c21"/><lb ed="R150" n="0908b15"/>無去者其至人之蘊乎非動靜而動靜無來去而來
<lb ed="X" n="0440c22"/><lb ed="R150" n="0908b16"/>去者其悲雲之妙乎無來而來雖生不有無去而去
<lb ed="X" n="0440c23"/><lb ed="R150" n="0908b17"/>雖滅不無是故如來之道不可以動靜來去有無生
<lb ed="X" n="0440c24"/><lb ed="R150" n="0908b18"/>滅而言也是則超諸數量絕諸對待不可思議至玄
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0441a" n="0441a"/>
<lb ed="X" n="0441a01"/><lb ed="R150" n="0909a01"/>絕妙之道歟世有河邊居人不信海水味鹹有海翁
<lb ed="X" n="0441a02"/><lb ed="R150" n="0909a02"/>取一勺以示之使知鹹味耳豈曰大海可勺而盡之
<lb ed="X" n="0441a03"/><lb ed="R150" n="0909a03"/>哉。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0441a04"/><lb ed="R150" n="0909a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">論僊道</cb:mulu><head>論僊道</head>
<lb ed="X" n="0441a05"/><lb ed="R150" n="0909a05"/><p xml:id="pX57p0441a0501">僊遷也人之形神能遷而不死者也世俗言僊有幾
<lb ed="X" n="0441a06"/><lb ed="R150" n="0909a06"/>等不同有天僊神僊人僊地僊鬼僊或遊人間或隱
<lb ed="X" n="0441a07"/><lb ed="R150" n="0909a07"/>深山<note place="inline">如天台匡廬鼓山終南等</note>或居海島<note place="inline">如逢萊瀛洲闐苑小有等山島</note>或在地
<lb ed="X" n="0441a08"/><lb ed="R150" n="0909a08"/>下<note place="inline">昔人遊地穴見九舘諸僊人</note>皆長年不死古人曾見故世多羨
<lb ed="X" n="0441a09"/><lb ed="R150" n="0909a09"/>慕世人惡短夭愛長壽凡見百歲餘者<anchor xml:id="nkr_note_add_0441a0901" n="0441a0901"/><anchor xml:id="beg0441a0901" n="0441a0901"/>已<anchor xml:id="end0441a0901"/>呼爲僊況
<lb ed="X" n="0441a10"/><lb ed="R150" n="0909a10"/>千萬歲者不知彼亦有無常但壽長耳非永不死也
<lb ed="X" n="0441a11"/><lb ed="R150" n="0909a11"/>比人爲優比天爲劣天人壽長多經劫數視彼僊人
<lb ed="X" n="0441a12"/><lb ed="R150" n="0909a12"/>壽短等如蜉蝣耳僊道雖妙固不如天人天人雖優
<lb ed="X" n="0441a13"/><lb ed="R150" n="0909a13"/>又安得如聖人超數量契常樂永不爲生死之所僊
<lb ed="X" n="0441a14"/><lb ed="R150" n="0909a14"/>而億劫常存者乎。</p>
<lb ed="X" n="0441a15"/><lb ed="R150" n="0909a15"/><p xml:id="pX57p0441a1501">華嚴云神僊山中五通僊人充滿其中<note place="inline">此居七金山中乃天僊也</note>
<lb ed="X" n="0441a16"/><lb ed="R150" n="0909a16"/>楞嚴經佛言復有從人不依正覺修三摩地別修妄
<lb ed="X" n="0441a17"/><lb ed="R150" n="0909a17"/>念存想固形遊于山林人不及處有十種僊彼諸衆
<lb ed="X" n="0441a18"/><lb ed="R150" n="0909a18"/>生</p><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0441a1802">堅固服餌而不休息食道圓成名地行僊</item>
<lb ed="X" n="0441a19"/><lb ed="R150" n="0909b01"/><item xml:id="itemX57p0441a1901">堅固草木而不休息藥道圓成名飛行僊<note place="inline">服藥草久身輕飛擧</note></item>
<lb ed="X" n="0441a20"/><lb ed="R150" n="0909b02"/><item xml:id="itemX57p0441a2001">堅固金石而不休息化道圓成名遊行僊<note place="inline">煉丹化骨點石成金</note></item>
<lb ed="X" n="0441a21"/><lb ed="R150" n="0909b03"/><item xml:id="itemX57p0441a2101">堅固動止而不休息氣精圓成名空行僊<note place="inline">調氣固精遠形涉空</note></item>
<lb ed="X" n="0441a22"/><lb ed="R150" n="0909b04"/><item xml:id="itemX57p0441a2201">堅固津液而不休息潤德圓成名天行僊<note place="inline">嚥精離欲氷雪綽約</note></item>
<lb ed="X" n="0441a23"/><lb ed="R150" n="0909b05"/><item xml:id="itemX57p0441a2301">堅固精色而不休息吸粹圓成名通行僊<note place="inline">服虹飮霧粹氣潛通</note></item>
<lb ed="X" n="0441a24"/><lb ed="R150" n="0909b06"/><item xml:id="itemX57p0441a2401">堅固呪禁而不休息術法圓成名道行僊<note place="inline">能以術法述遵自然</note></item>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0441b" n="0441b"/>
<lb ed="X" n="0441b01"/><lb ed="R150" n="0909b07"/><item xml:id="itemX57p0441b0101">堅固思念而不休息思憶圓成名照行僊<note place="inline">想頂出神觀臍煉丹</note></item>
<lb ed="X" n="0441b02"/><lb ed="R150" n="0909b08"/><item xml:id="itemX57p0441b0201">堅固交遘而不休息感應圓成名精行僊<note place="inline">坎離疋配<anchor xml:id="nkr_note_add_0441b0201" n="0441b0201"/><anchor xml:id="beg0441b0201" n="0441b0201"/>采<anchor xml:id="end0441b0201"/>精攝術</note></item>
<lb ed="X" n="0441b03"/><lb ed="R150" n="0909b09"/><item xml:id="itemX57p0441b0301">堅固變化而不休息覺悟圓成名絕行僊<note place="inline">存想化理邪悟變化</note></item></list>
<lb ed="X" n="0441b04"/><lb ed="R150" n="0909b10"/><p xml:id="pX57p0441b0401">是等皆于人中鍊心不修正覺別得生理壽千萬歲
<lb ed="X" n="0441b05"/><lb ed="R150" n="0909b11"/>休止深山或大海島絕于人境斯亦輪回妄想流轉
<lb ed="X" n="0441b06"/><lb ed="R150" n="0909b12"/>不修三昧<note place="inline">正定也</note>報盡還來散入諸趣
<lb ed="X" n="0441b07"/><lb ed="R150" n="0909b13"/>龍舒居士曰楞嚴經說有十類僊壽千萬歲休止深
<lb ed="X" n="0441b08"/><lb ed="R150" n="0909b14"/>山數盡復入輪回爲不了眞性與六道衆生同名七
<lb ed="X" n="0441b09"/><lb ed="R150" n="0909b15"/>趣世之學僊者萬不得一縱使得之不免輪回爲著
<lb ed="X" n="0441b10"/><lb ed="R150" n="0909b16"/>于形神不能捨去故也且形神者乃眞性中所現之
<lb ed="X" n="0441b11"/><lb ed="R150" n="0909b17"/>妄想皆非眞實欲求長生莫如淨土不知修此而學
<lb ed="X" n="0441b12"/><lb ed="R150" n="0909b18"/>神僊是捨目前之美玉而求不可得之碔砆豈不惑
<lb ed="X" n="0441b13"/><lb ed="R150" n="0910a01"/>哉。</p>
<lb ed="X" n="0441b14"/><lb ed="R150" n="0910a02"/><p xml:id="pX57p0441b1401">唐香山居士贈王山人詩曰聞君減寢食日聽神僊
<lb ed="X" n="0441b15"/><lb ed="R150" n="0910a03"/>說暗待非常人潛求長生訣言長本對短未離生死
<lb ed="X" n="0441b16"/><lb ed="R150" n="0910a04"/>轍假使得長生才能勝夭折松樹千年朽槿華一日
<lb ed="X" n="0441b17"/><lb ed="R150" n="0910a05"/>歇畢竟同虗空何須誇歲月彭殤徒自異生死終無
<lb ed="X" n="0441b18"/><lb ed="R150" n="0910a06"/>別不如學無生無生卽無滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0441b19"/><lb ed="R150" n="0910a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">斷疑生信</cb:mulu><head>斷疑生信</head>
<lb ed="X" n="0441b20"/><lb ed="R150" n="0910a08"/><p xml:id="pX57p0441b2001">不信曰疑萬惑之所從生也不疑曰信萬善之所從
<lb ed="X" n="0441b21"/><lb ed="R150" n="0910a09"/>出也信爲入道之通衢疑爲修行之大障信如風舟
<lb ed="X" n="0441b22"/><lb ed="R150" n="0910a10"/>順水則千里可期疑如波浪洄漩則終朝尋內故經
<lb ed="X" n="0441b23"/><lb ed="R150" n="0910a11"/>云醫王能治一切病不能治命盡之人佛能度一切
<lb ed="X" n="0441b24"/><lb ed="R150" n="0910a12"/>衆生不能度一切不信之人故知學道以信爲初如
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0441c" n="0441c"/>
<lb ed="X" n="0441c01"/><lb ed="R150" n="0910a13"/>沃壤良田所種五穀必滋長也世人不信其疑有三
<lb ed="X" n="0441c02"/><lb ed="R150" n="0910a14"/>一曰此天地日月外云何復有天地日月二曰人死
<lb ed="X" n="0441c03"/><lb ed="R150" n="0910a15"/>形壞氣散云何神有升沈苦樂三曰不信人可成佛
<lb ed="X" n="0441c04"/><lb ed="R150" n="0910a16"/>以謂我耳目所不及遂疑而不信矣譬之朔北人不
<lb ed="X" n="0441c05"/><lb ed="R150" n="0910a17"/>信萬斛舟而賈客每乘之江南人不信千人帳而胡
<lb ed="X" n="0441c06"/><lb ed="R150" n="0910a18"/>人日居之凡人不信寶嚴刹而聖人每遊處之寧曰
<lb ed="X" n="0441c07"/><lb ed="R150" n="0910b01"/>我目所不見遂果無有乎佛具六通有天眼宿命明
<lb ed="X" n="0441c08"/><lb ed="R150" n="0910b02"/>見洞徹十方世界無所不覩六道升沈一一遍知故
<lb ed="X" n="0441c09"/><lb ed="R150" n="0910b03"/>以神道設敎因緣示人令離苦趨樂修心練性以至
<lb ed="X" n="0441c10"/><lb ed="R150" n="0910b04"/>于成佛佛者覺也卽人人之眞心本覺之性也衆生
<lb ed="X" n="0441c11"/><lb ed="R150" n="0910b05"/>昧此而不覺如處長夜能仁朝徹悟證本眞故號大
<lb ed="X" n="0441c12"/><lb ed="R150" n="0910b06"/>覺裴相國云終日圓覺而未甞圓覺者凡夫也具足
<lb ed="X" n="0441c13"/><lb ed="R150" n="0910b07"/>圓覺而住持圓覺者如來也是故釋迦成道中天說
<lb ed="X" n="0441c14"/><lb ed="R150" n="0910b08"/>有說空觀根逗敎截苦之根源入道之要路俾趨吾
<lb ed="X" n="0441c15"/><lb ed="R150" n="0910b09"/>之所趨吾之所趨者非六道非三乘乃如來正覺之
<lb ed="X" n="0441c16"/><lb ed="R150" n="0910b10"/>趨也故曰自覺覺他覺行圓滿故名爲佛然則世之
<lb ed="X" n="0441c17"/><lb ed="R150" n="0910b11"/>儒敎聖人豈不明明德而新民乎龍舒王居士曰釋
<lb ed="X" n="0441c18"/><lb ed="R150" n="0910b12"/>氏之所以孳孳訓世者無非戒惡勸善而吾儒何甞
<lb ed="X" n="0441c19"/><lb ed="R150" n="0910b13"/>不戒惡勸善哉其理未甞不同也其不同者惟儒家
<lb ed="X" n="0441c20"/><lb ed="R150" n="0910b14"/>止于世間法釋氏又有出世間法儒家止于世間法
<lb ed="X" n="0441c21"/><lb ed="R150" n="0910b15"/>故獨言一世而歸之于天釋氏又有出世間法故知
<lb ed="X" n="0441c22"/><lb ed="R150" n="0910b16"/>累世而見衆生業緣之本末此其所不同耳然則佛
<lb ed="X" n="0441c23"/><lb ed="R150" n="0910b17"/>之所言不可以目前所不見而不信也況佛戒人妄
<lb ed="X" n="0441c24"/><lb ed="R150" n="0910b18"/>語必不自妄語以誑人世間中人以上猶不肯妄語
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0442a" n="0442a"/>
<lb ed="X" n="0442a01"/><lb ed="R150" n="0911a01"/>以喪其行止況佛乎其言可信無足疑者先賢云佛
<lb ed="X" n="0442a02"/><lb ed="R150" n="0911a02"/>言不信何言可信夫神者我也形者我所舍也我有
<lb ed="X" n="0442a03"/><lb ed="R150" n="0911a03"/>去來故舍有成壞然則生者非生也以神之來而形
<lb ed="X" n="0442a04"/><lb ed="R150" n="0911a04"/>成耳死者非死也以神之去而形壞耳世之人不識
<lb ed="X" n="0442a05"/><lb ed="R150" n="0911a05"/>其神徒見其形乃悅生惡死可不爲悲乎且神之來
<lb ed="X" n="0442a06"/><lb ed="R150" n="0911a06"/>也何自而來哉葢隨業緣而來神之去也何自而去
<lb ed="X" n="0442a07"/><lb ed="R150" n="0911a07"/>哉葢隨業緣而去業緣者何哉其所作者人間之業
<lb ed="X" n="0442a08"/><lb ed="R150" n="0911a08"/>神則隨之而生于人間所作者天上之業神則隨之
<lb ed="X" n="0442a09"/><lb ed="R150" n="0911a09"/>而生于天上若作阿修羅之業神則隨之生于阿修
<lb ed="X" n="0442a10"/><lb ed="R150" n="0911a10"/>羅若作三惡道之業神則隨之生于三惡道是輪回
<lb ed="X" n="0442a11"/><lb ed="R150" n="0911a11"/>六趣無有出期然則神者自無始以來投胎易殻不
<lb ed="X" n="0442a12"/><lb ed="R150" n="0911a12"/>得久留于一所所以然者何哉以吾所造之業非久
<lb ed="X" n="0442a13"/><lb ed="R150" n="0911a13"/>而不盡者故神之舍于業也業盡則形壞形壞則神
<lb ed="X" n="0442a14"/><lb ed="R150" n="0911a14"/>無所舍又隨吾今世所造之業而往矣譬如人造屋
<lb ed="X" n="0442a15"/><lb ed="R150" n="0911a15"/>宇必居其中人造飮食必享其味故造如是業必受
<lb ed="X" n="0442a16"/><lb ed="R150" n="0911a16"/>如是之報葢自然之理也然則吾今世之所爲可不
<lb ed="X" n="0442a17"/><lb ed="R150" n="0911a17"/>愼哉<note place="inline">注世人多執神隨形滅無有後報苦樂事故龍舒云形有壞神不滅爾此治病藥言也幸勿謬
<lb ed="X" n="0442a18"/><lb ed="R150" n="0911a18"/>計而起邪見執藥成病</note>。</p></cb:div></cb:div><cb:juan fun="close" n="1a" place="inline"><cb:jhead>法界安立圖卷上之上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0442a19"/>
<lb ed="X" n="0442a20"/>
<lb ed="X" n="0442a21"/><lb ed="R150" n="0911b01"/><cb:juan fun="open" n="1b"><cb:mulu type="卷" n="1b">上之下</cb:mulu><cb:jhead>法界安立圖卷上之下</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0442a22"/>
<lb ed="X" n="0442a23"/><lb ed="R150" n="0911b02"/><byline cb:type="collector">燕山沙門　仁潮　集錄</byline>
<lb ed="X" n="0442a24"/><lb ed="R150" n="0911b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">二廣步大地</cb:mulu><head>二廣步大地</head>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0442b" n="0442b"/>
<lb ed="X" n="0442b01"/><lb ed="R150" n="0911b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">目次</cb:mulu><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0442b0101">四洲圖</item><item xml:id="itemX57p0442b0104">四洲說</item><item xml:id="itemX57p0442b0107">業因</item>
<lb ed="X" n="0442b02"/><lb ed="R150" n="0911b05"/><item xml:id="itemX57p0442b0201">捨報相</item><item xml:id="itemX57p0442b0204">山海圖</item><item xml:id="itemX57p0442b0207">山海說</item>
<lb ed="X" n="0442b03"/><lb ed="R150" n="0911b06"/><item xml:id="itemX57p0442b0301">地動緣</item><item xml:id="itemX57p0442b0304">龍王宮</item><item xml:id="itemX57p0442b0307">金翅鳥</item>
<lb ed="X" n="0442b04"/><lb ed="R150" n="0911b07"/><item xml:id="itemX57p0442b0401">阿修羅</item><item xml:id="itemX57p0442b0404">天修羅戰</item><item xml:id="itemX57p0442b0408">龍神身量</item>
<lb ed="X" n="0442b05"/><lb ed="R150" n="0911b08"/><item xml:id="itemX57p0442b0501">業因</item><item xml:id="itemX57p0442b0503">地獄名</item><item xml:id="itemX57p0442b0506">八熱獄圖</item>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0442c" n="0442c"/>
<lb ed="X" n="0442c01"/><lb ed="R150" n="0911b09"/><item xml:id="itemX57p0442c0101">遊增獄圖</item><item xml:id="itemX57p0442c0105">苦報相</item><item xml:id="itemX57p0442c0108">八寒獄圖</item>
<lb ed="X" n="0442c02"/><lb ed="R150" n="0911b10"/><item xml:id="itemX57p0442c0201">小地獄</item><item xml:id="itemX57p0442c0204">出地獄</item><item xml:id="itemX57p0442c0207">惡因</item>
<lb ed="X" n="0442c03"/><lb ed="R150" n="0911b11"/><item xml:id="itemX57p0442c0301">閻摩王</item><item xml:id="itemX57p0442c0304">餓鬼</item><item xml:id="itemX57p0442c0306">畜生</item></list>
<lb ed="X" n="0442c04"/><lb ed="R150" n="0911b12"/><p xml:id="pX57p0442c0401"><note place="inline">廣步大地者前來雖明一洲稍開封滯尙未盡大地不知海外四洲須彌皆在地也故次明之</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0442c05"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0442d" n="0442d"/>
<lb ed="X" n="0442d01"/><lb ed="R150" n="0912a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四大部洲圖</cb:mulu><head>四大部洲圖</head>
<lb ed="X" n="0442d02"/><lb ed="R150" n="0912a02"/><p xml:id="pX57p0442d0201"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0442_01.gif"/></figure></p>
<lb ed="X" n="0442d03"/>
<lb ed="X" n="0442d04"/>
<lb ed="X" n="0442d05"/>
<lb ed="X" n="0442d06"/>
<lb ed="X" n="0442d07"/>
<lb ed="X" n="0442d08"/><lb ed="R150" n="0912b03"/><p xml:id="pX57p0442d0801"><name role="" type="person">須彌山</name>王之外有七重金
<lb ed="X" n="0442d09"/><lb ed="R150" n="0912b04"/>山七重<name role="" type="person">香水海</name>次第周帀
<lb ed="X" n="0442d10"/><lb ed="R150" n="0912b05"/>七金山外大鹹水海中有
<lb ed="X" n="0442d11"/><lb ed="R150" n="0912b06"/>四大洲八中洲及數萬小
<lb ed="X" n="0442d12"/><lb ed="R150" n="0912b07"/>洲徧布安住鹹水海外有
<lb ed="X" n="0442d13"/><lb ed="R150" n="0912b08"/>小<name role="" type="person">輪圍山</name>周帀圍遶此四
<lb ed="X" n="0442d14"/><lb ed="R150" n="0912b09"/>洲等皆一地所持是爲一
<lb ed="X" n="0442d15"/><lb ed="R150" n="0912b10"/>世界輿地之圖也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0442d16"/>
<lb ed="X" n="0442d17"/>
<lb ed="X" n="0442d18"/>
<lb ed="X" n="0442d19"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0443a" n="0443a"/>
<lb ed="X" n="0443a01"/><lb ed="R150" n="0913a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四大部洲說</cb:mulu><p xml:id="pX57p0443a0101">四大洲者依長阿含經云<name role="" type="person">須彌山</name>南有天下名閻浮
<lb ed="X" n="0443a02"/><lb ed="R150" n="0913a02"/>提<note place="inline">此云勝金洲新婆沙論名贍部洲</note>其土南狹北廣縱廣七千由旬
<lb ed="X" n="0443a03"/><lb ed="R150" n="0913a03"/>人面像此地形有大樹名閻浮圍七由旬高百由旬
<lb ed="X" n="0443a04"/><lb ed="R150" n="0913a04"/>枝葉四布五十由旬人壽百歲少出多減中夭者多
<lb ed="X" n="0443a05"/><lb ed="R150" n="0913a05"/>阿毗曇論云南洲衣服莊飾種種不同一生欲事無
<lb ed="X" n="0443a06"/><lb ed="R150" n="0913a06"/>數亦有修行至死無欲者○起世經云大海北有閻
<lb ed="X" n="0443a07"/><lb ed="R150" n="0913a07"/>浮樹樹下有閻浮那檀金聚高二十由旬<note place="inline">以此勝金出樹下因
<lb ed="X" n="0443a08"/><lb ed="R150" n="0913a08"/>以名樹名洲</note>○順正理論云有二中洲一遮末羅<note place="inline">新媻沙羅刹住</note>
<lb ed="X" n="0443a09"/><lb ed="R150" n="0913a09"/>二伐羅遮羅皆有人住<note place="inline">俗書蠃虫錄載諸國人形各異或是海中諸小洲也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0443a10"/><lb ed="R150" n="0913a10"/><p xml:id="pX57p0443a1001">長阿含云須彌東有天下名<name role="" type="person">弗于逮</name><note place="inline">此云勝身立世云弗媻提</note>其
<lb ed="X" n="0443a11"/><lb ed="R150" n="0913a11"/>土東狹西廣形如半月縱廣九千由旬人面像之有
<lb ed="X" n="0443a12"/><lb ed="R150" n="0913a12"/>大樹王名伽藍浮圍七由旬枝葉四布五十由旬高
<lb ed="X" n="0443a13"/><lb ed="R150" n="0913a13"/>百由旬人壽二百歲<note place="inline">樓炭經三百歲</note>飯食魚肉以穀帛珠璣
<lb ed="X" n="0443a14"/><lb ed="R150" n="0913a14"/>共相市易有嫁娶禮○阿毗曇云東弗媻提人多欲
<lb ed="X" n="0443a15"/><lb ed="R150" n="0913a15"/>者一生數至六七亦有修行至死無欲者食自死魚
<lb ed="X" n="0443a16"/><lb ed="R150" n="0913a16"/>肉自不殺生頭髮剪前披後著下衣竟上衣繞○順
<lb ed="X" n="0443a17"/><lb ed="R150" n="0913a17"/>正理論云有二中洲一提訶二毗提訶皆有人住。</p>
<lb ed="X" n="0443a18"/><lb ed="R150" n="0913a18"/><p xml:id="pX57p0443a1801">長阿含云須彌西有天下名俱耶尼<note place="inline">此云牛貨媻沙云瞿陀尼</note>其
<lb ed="X" n="0443a19"/><lb ed="R150" n="0913b01"/>土形如滿月人面像之縱廣八千由旬有樹王名斤
<lb ed="X" n="0443a20"/><lb ed="R150" n="0913b02"/>提圍七由旬高百由旬枝葉四布五十由旬人壽三
<lb ed="X" n="0443a21"/><lb ed="R150" n="0913b03"/>百歲以牛馬珠玉共相市易○阿毗曇云彼土食肉
<lb ed="X" n="0443a22"/><lb ed="R150" n="0913b04"/>殺生人死燒屍或置水埋土嫁娶同南洲人多欲者
<lb ed="X" n="0443a23"/><lb ed="R150" n="0913b05"/>至十或十二亦有無欲者莊飾皆披髮上下著衣○
<lb ed="X" n="0443a24"/><lb ed="R150" n="0913b06"/>順正理論云有二中洲一舍搋一怛里拏皆有人住
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0443b" n="0443b"/>
<lb ed="X" n="0443b01"/><lb ed="R150" n="0913b07"/>○起世論斤提樹下有一石牛高一由旬因名瞿陀
<lb ed="X" n="0443b02"/><lb ed="R150" n="0913b08"/>尼因以名洲。</p>
<lb ed="X" n="0443b03"/><lb ed="R150" n="0913b09"/><p xml:id="pX57p0443b0301">長阿含云須彌北有天下名<g ref="#CB15106">鬱</g>單越<note place="inline">此云最勝媻沙云俱盧洲</note>其
<lb ed="X" n="0443b04"/><lb ed="R150" n="0913b10"/>形正方人面像之縱廣一萬由旬有樹王名菴媻羅
<lb ed="X" n="0443b05"/><lb ed="R150" n="0913b11"/>圍七由旬高百由旬枝葉四布五十由旬人壽千歲
<lb ed="X" n="0443b06"/><lb ed="R150" n="0913b12"/>無有市易持生自活無我我所諸山浴池華果豐茂
<lb ed="X" n="0443b07"/><lb ed="R150" n="0913b13"/>衆鳥和鳴四面有<name role="" type="person">阿耨達池</name>出四大河無有溝坑荆
<lb ed="X" n="0443b08"/><lb ed="R150" n="0913b14"/>棘蚊<g ref="#CB00044">䖟</g>毒蟲自然粳米<note place="inline">自生也</note>衆味具足以焰光摩尼
<lb ed="X" n="0443b09"/><lb ed="R150" n="0913b15"/>珠置自然<note place="inline">燒也</note>釜鍑下飯熟光滅有曲躬樹其葉密緻
<lb ed="X" n="0443b10"/><lb ed="R150" n="0913b16"/>天雨不漏男女宿下香樹果熟自然裂出種種衣或
<lb ed="X" n="0443b11"/><lb ed="R150" n="0913b17"/>器或食河中寶船乘之娛樂入中浴時脫衣岸上乘
<lb ed="X" n="0443b12"/><lb ed="R150" n="0913b18"/>船渡水遇衣便著不求本衣至香樹取樂和弦而行
<lb ed="X" n="0443b13"/><lb ed="R150" n="0914a01"/>無有諸病形貌皆同髮紺靑色齊眉而止人起欲心
<lb ed="X" n="0443b14"/><lb ed="R150" n="0914a02"/>時熟視女人彼女隨詣園林若彼女人是父母中表
<lb ed="X" n="0443b15"/><lb ed="R150" n="0914a03"/>之親不應行欲者樹不曲蔭各自散去若非親應爾
<lb ed="X" n="0443b16"/><lb ed="R150" n="0914a04"/>者樹則曲覆其身隨意娛樂一日七日乃捨去懷妊
<lb ed="X" n="0443b17"/><lb ed="R150" n="0914a05"/>七八日便生隨生男女置四道中行人出指含嗽出
<lb ed="X" n="0443b18"/><lb ed="R150" n="0914a06"/>乳充徧兒身過七日<anchor xml:id="nkr_note_add_0443b1801" n="0443b1801"/><anchor xml:id="beg0443b1801" n="0443b1801"/>已<anchor xml:id="end0443b1801"/>其兒長大男向男衆女向女
<lb ed="X" n="0443b19"/><lb ed="R150" n="0914a07"/>衆命終不泣<note place="inline">以人壽定滿千歲故死而不弔</note>莊嚴置四道中有鳥名
<lb ed="X" n="0443b20"/><lb ed="R150" n="0914a08"/>憂慰禪伽接置他方<note place="inline">立世云其鳥啄屍至山外噉之起世經云人死有鳥銜其髮置
<lb ed="X" n="0443b21"/><lb ed="R150" n="0914a09"/>佗方世界</note>其地柔軟隨足隱起大小便時地開坼利<anchor xml:id="nkr_note_add_0443b2101" n="0443b2101"/><anchor xml:id="beg0443b2101" n="0443b2101"/>已<anchor xml:id="end0443b2101"/>還
<lb ed="X" n="0443b22"/><lb ed="R150" n="0914a10"/>合乃前世修十善行生此洲命終生天善處○阿毗
<lb ed="X" n="0443b23"/><lb ed="R150" n="0914a11"/>曇云人多欲者一生數至四五亦有無欲者○順正
<lb ed="X" n="0443b24"/><lb ed="R150" n="0914a12"/>理云有二中洲一矩拉媻二憍拉媻皆有人住。</p>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0443c" n="0443c"/>
<lb ed="X" n="0443c01"/><lb ed="R150" n="0914a13"/><p xml:id="pX57p0443c0101">起世經云南洲人身長三肘半東西同量<note place="inline">少肘量</note>北洲
<lb ed="X" n="0443c02"/><lb ed="R150" n="0914a14"/>七肘○阿毗曇云南洲身長三肘半或四肘東洲八
<lb ed="X" n="0443c03"/><lb ed="R150" n="0914a15"/>肘西洲十六肘北洲三十二肘<note place="inline">一肘當周尺一尺八寸</note>。</p>
<lb ed="X" n="0443c04"/><lb ed="R150" n="0914a16"/><p xml:id="pX57p0443c0401">正法念處經云北洲人于山障外徹見無礙耳之所
<lb ed="X" n="0443c05"/><lb ed="R150" n="0914a17"/>聞若遠若近若大若小而皆得聞東洲人于黑暗中
<lb ed="X" n="0443c06"/><lb ed="R150" n="0914a18"/>亦見衆色耳識所緣盡一箭道西洲人眼識所緣山
<lb ed="X" n="0443c07"/><lb ed="R150" n="0914b01"/>壁無礙眼識亦能聞聲如<name role="" type="person">閻浮提</name>蚖蛇之類眼中聞
<lb ed="X" n="0443c08"/><lb ed="R150" n="0914b02"/>聲瞿陀尼人亦復如是如隔障礙聞衆音聲見衆色
<lb ed="X" n="0443c09"/><lb ed="R150" n="0914b03"/>像亦復如是<note place="inline">此言三洲報通故能洞視徹聽也南洲則隔窓紙不見外物隔障不能聞聲故
<lb ed="X" n="0443c10"/><lb ed="R150" n="0914b04"/>不爾此槩言之南洲亦有通者如淸稟禪師宴坐聞曳木聲曰勿令損階侍者不見有曳木者細視之見群蟻
<lb ed="X" n="0443c11"/><lb ed="R150" n="0914b05"/>曳蜻蜓翼緣階而上斯亦靜極光通之謂也龍樹嗅丸而知藥品各若干分圖澄數千里見火燒城梵僧眠聞
<lb ed="X" n="0443c12"/><lb ed="R150" n="0914b06"/>虱號而惺世人亦有明<g ref="#CB16636">𧦴</g>秋毫聰聞蟻鬬者</note>。</p>
<lb ed="X" n="0443c13"/><lb ed="R150" n="0914b07"/><p xml:id="pX57p0443c1301">楞嚴經云阿那律陀無目而見<g ref="#CB02494">䟦</g>難陀龍無耳而聽
<lb ed="X" n="0443c14"/><lb ed="R150" n="0914b08"/>兢伽神女非鼻聞香驕梵鉢提異舌知味舜若多神
<lb ed="X" n="0443c15"/><lb ed="R150" n="0914b09"/>無身覺觸<name role="" type="person">摩訶迦葉</name>無意而知<note place="inline">此皆不假六根而知六塵者比有根而知
<lb ed="X" n="0443c16"/><lb ed="R150" n="0914b10"/>者又妙也或修得或報得經因業緣若湛流妄復圓常則眞明通洞六根互用妙中又妙者也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0443c17"/><lb ed="R150" n="0914b11"/><p xml:id="pX57p0443c1701">媻沙論云四大洲八中洲人形短小復有五百小洲
<lb ed="X" n="0443c18"/><lb ed="R150" n="0914b12"/>或人住或非人住或有空者<note place="inline">非人鬼也此胎生者化生者徧諸處</note>。</p>
<lb ed="X" n="0443c19"/><lb ed="R150" n="0914b13"/><p xml:id="pX57p0443c1901">因本經云閻浮五種勝三天下及至他化一勇徤二
<lb ed="X" n="0443c20"/><lb ed="R150" n="0914b14"/>正念三佛出世處四是修業地五行梵行處諸天及
<lb ed="X" n="0443c21"/><lb ed="R150" n="0914b15"/>三天下各有三種勝閻浮一長壽二色勝三地勝。</p>
<lb ed="X" n="0443c22"/><lb ed="R150" n="0914b16"/><p xml:id="pX57p0443c2201">阿含經云南洲三事勝一勇猛強記能造業行二勤
<lb ed="X" n="0443c23"/><lb ed="R150" n="0914b17"/>修梵行三佛出其土○分別功德論云媻拘羅尊者
<lb ed="X" n="0443c24"/><lb ed="R150" n="0914b18"/>長壽第一于百壽中而加六十阿難問曰尊者長壽
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0444a" n="0444a"/>
<lb ed="X" n="0444a01"/><lb ed="R150" n="0915a01"/>何以不生三方答曰諸佛不生三方以其土人難化
<lb ed="X" n="0444a02"/><lb ed="R150" n="0915a02"/>故此土衆生利根捷疾極惡勇猛取道不難是故往
<lb ed="X" n="0444a03"/><lb ed="R150" n="0915a03"/>古諸佛皆生此中<note place="inline">經論相較南洲勝者以道三洲勝者以福然北洲福樂最勝經名爲
<lb ed="X" n="0444a04"/><lb ed="R150" n="0915a04"/>難者何邪以其雖有痴痴富樂倀倀修論無有智慧不能增修道業佛不生其土故不聞正法因名爲難卽八
<lb ed="X" n="0444a05"/><lb ed="R150" n="0915a05"/>難之一也南洲有佛出世大椉根器多生其中以尊命短促衆苦逼迫怖畏發心勤修道行有益當來故爲四
<lb ed="X" n="0444a06"/><lb ed="R150" n="0915a06"/>洲之勝也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0444a07"/><lb ed="R150" n="0915a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">業因</cb:mulu><head>業因</head>
<lb ed="X" n="0444a08"/><lb ed="R150" n="0915a08"/><p xml:id="pX57p0444a0801">四敎儀云在因行五常五戒中品十善感人道身<note place="inline">或作
<lb ed="X" n="0444a09"/><lb ed="R150" n="0915a09"/>福時有正助敬慢喜怒專略多少不同故受報時亦有中邊貴賤妍<g ref="#CB15354">媸</g>精粗豐儉之不等耳</note>。</p>
<lb ed="X" n="0444a10"/><lb ed="R150" n="0915a10"/><p xml:id="pX57p0444a1001">阿含經云波斯匿王白佛爲媻羅門還生自姓媻羅
<lb ed="X" n="0444a11"/><lb ed="R150" n="0915a11"/>門家爲復刹利<g ref="#CB16014">鞞</g>舍首陀羅家邪佛言何得如是當
<lb ed="X" n="0444a12"/><lb ed="R150" n="0915a12"/>知有四種人一從冥入冥謂有人生卑姓家若生旃
<lb ed="X" n="0444a13"/><lb ed="R150" n="0915a13"/>陀羅家漁獵家及餘種種下賤工巧業家貧窮顦顇
<lb ed="X" n="0444a14"/><lb ed="R150" n="0915a14"/>復作卑賤之業乃至爲人作使是名冥處于此冥中
<lb ed="X" n="0444a15"/><lb ed="R150" n="0915a15"/>復行身口意惡身壞命終當生惡處捨惡受惡故名
<lb ed="X" n="0444a16"/><lb ed="R150" n="0915a16"/>從冥入冥二從冥入明謂有世人生卑姓家乃至爲
<lb ed="X" n="0444a17"/><lb ed="R150" n="0915a17"/>人作諸鄙業是名爲冥于此冥中身口意善命終生
<lb ed="X" n="0444a18"/><lb ed="R150" n="0915a18"/>天故名從冥入明三從明入冥謂生富貴之家聰明
<lb ed="X" n="0444a19"/><lb ed="R150" n="0915b01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0444a1901" n="0444a1901"/><anchor xml:id="beg0444a1901" n="0444a1901"/>黠<anchor xml:id="end0444a1901"/>慧是名爲明于此明中身口意惡命終生惡趣故
<lb ed="X" n="0444a20"/><lb ed="R150" n="0915b02"/>名從明入冥四從明入明謂生富樂之家是名爲明
<lb ed="X" n="0444a21"/><lb ed="R150" n="0915b03"/>于此明中身口意善命終生善趣受天化生是名從
<lb ed="X" n="0444a22"/><lb ed="R150" n="0915b04"/>明入明<note place="inline">刹利王族也媻羅門淨志也鞞舍商賈也首陀羅農夫也旃陀羅屠膾也此印土賤貴之
<lb ed="X" n="0444a23"/><lb ed="R150" n="0915b05"/>分冥惡也惡相愚痴昏昧之謂冥明善也善相聰明光朗之謂明三業惡則十惡具生惡處則三塗備三業善
<lb ed="X" n="0444a24"/><lb ed="R150" n="0915b06"/>則十善具生善趣則三善道備言生天者略也謂因談善惡果通六趣皆自人道發軫者也</note>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0444b" n="0444b"/>
<lb ed="X" n="0444b01"/><lb ed="R150" n="0915b07"/>業報差別經佛言復有十業能令衆生得人趣報何
<lb ed="X" n="0444b02"/><lb ed="R150" n="0915b08"/>等爲十一者不殺二者不盜三者不邪婬四者不妄
<lb ed="X" n="0444b03"/><lb ed="R150" n="0915b09"/>語五者不綺語六者不兩舌七者不惡口八者不貪
<lb ed="X" n="0444b04"/><lb ed="R150" n="0915b10"/>九者不瞋十者不邪見于十善業缺漏不全以是十
<lb ed="X" n="0444b05"/><lb ed="R150" n="0915b11"/>業得人趣報<note place="inline">此明總報</note>又自行殺生勸他令殺等業得短
<lb ed="X" n="0444b06"/><lb ed="R150" n="0915b12"/>命報自不殺生勸他不殺等業得長命報自行偷盜
<lb ed="X" n="0444b07"/><lb ed="R150" n="0915b13"/>勸他偷盜得少資生報自離偷盜勸他不盜得多資
<lb ed="X" n="0444b08"/><lb ed="R150" n="0915b14"/>生報好打拍衆生惱亂尊賢得多病報不鞭打衆生
<lb ed="X" n="0444b09"/><lb ed="R150" n="0915b15"/>瞻視病苦得少病報嫌恨惱他不敬尊長得醜陋報
<lb ed="X" n="0444b10"/><lb ed="R150" n="0915b16"/>愛敬父母賢聖施衣掃塔得端正報不敬父母沙門
<lb ed="X" n="0444b11"/><lb ed="R150" n="0915b17"/>師長輕懱下族得下族姓報敬事父母沙門師長遵
<lb ed="X" n="0444b12"/><lb ed="R150" n="0915b18"/>受敎誨得上族姓報不諮問智慧大德沙門顯說惡
<lb ed="X" n="0444b13"/><lb ed="R150" n="0916a01"/>法得邪智報能問智慧沙門修習多聞得正智報于
<lb ed="X" n="0444b14"/><lb ed="R150" n="0916a02"/>三寶淨戒人所不生殷重心施生邊地報于三寶梵
<lb ed="X" n="0444b15"/><lb ed="R150" n="0916a03"/>行人邊殷重心施生中國値佛聞法報<note place="inline">略言別因別報詳具全經</note>
<lb ed="X" n="0444b16"/><lb ed="R150" n="0916a04"/>華嚴云業有現受生受後受相<note place="inline">此卽三報受報也現作現受現報也今作
<lb ed="X" n="0444b17"/><lb ed="R150" n="0916a05"/>來生受生報也今作後後世報爲後報也以因有強弱故報疾遲不一世人不知此以爲無報應</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0444b18"/><lb ed="R150" n="0916a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">捨報相</cb:mulu><head>捨報相</head>
<lb ed="X" n="0444b19"/><lb ed="R150" n="0916a07"/><p xml:id="pX57p0444b1901">人死時身心昏昧如睡無夢極悶絕時明了意識必
<lb ed="X" n="0444b20"/><lb ed="R150" n="0916a08"/>不現起六種轉識行相所緣必不能知是散有心名
<lb ed="X" n="0444b21"/><lb ed="R150" n="0916a09"/>生死心<note place="inline">八識也</note>此時由善惡業下上身分冷觸漸起頌
<lb ed="X" n="0444b22"/><lb ed="R150" n="0916a10"/>云頂聖眼生天人心餓鬼腹旁生膝葢離地獄脚板
<lb ed="X" n="0444b23"/><lb ed="R150" n="0916a11"/>出<note place="inline">眼不見耳不聞五識先無心不知六識亦無身熱則八識離身卽冷也驗最後何處熱若心熱
<lb ed="X" n="0444b24"/><lb ed="R150" n="0916a12"/>卽生人道餘例此言有升沈者以此俗人謂身死氣散誰受苦報彼不知有八識耳</note>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0444c" n="0444c"/>
<lb ed="X" n="0444c01"/><lb ed="R150" n="0916a13"/>守護國界主經云佛言若人命終之時豫知時至正
<lb ed="X" n="0444c02"/><lb ed="R150" n="0916a14"/>念分明洗浴著衣吉祥而逝光明照身見佛相好衆
<lb ed="X" n="0444c03"/><lb ed="R150" n="0916a15"/>善俱現定知此人決定往生淨土若人念佛持戒無
<lb ed="X" n="0444c04"/><lb ed="R150" n="0916a16"/>精進心命終亦無善相亦無惡相地府不收安養不
<lb ed="X" n="0444c05"/><lb ed="R150" n="0916a17"/>攝如睡眠去此人疑情未斷生于疑城五百歲受樂
<lb ed="X" n="0444c06"/><lb ed="R150" n="0916a18"/>再修信願方歸淨土若人起憐憫心正念現前于財
<lb ed="X" n="0444c07"/><lb ed="R150" n="0916b01"/>寶妻子心無愛戀眼色淸淨仰面含笑想念天宮當
<lb ed="X" n="0444c08"/><lb ed="R150" n="0916b02"/>來迎我耳聞天樂眼見天童捨此報身定生天界若
<lb ed="X" n="0444c09"/><lb ed="R150" n="0916b03"/>人生柔軟心起福德心身無病難憶念父母妻子于
<lb ed="X" n="0444c10"/><lb ed="R150" n="0916b04"/>善于惡心不錯亂其心正直遺囑家財辭別而去定
<lb ed="X" n="0444c11"/><lb ed="R150" n="0916b05"/>生人界若人于<anchor xml:id="nkr_note_add_0444c1101" n="0444c1101"/><anchor xml:id="beg0444c1101" n="0444c1101"/>己<anchor xml:id="end0444c1101"/>眷屬惡眼瞻視擧手捫空便利不
<lb ed="X" n="0444c12"/><lb ed="R150" n="0916b06"/>覺身常臭穢兩目紅赤仆面而臥踡身左脇百節酸
<lb ed="X" n="0444c13"/><lb ed="R150" n="0916b07"/>疼或見惡相口不能言伸吟呌喚冤債現前心識散
<lb ed="X" n="0444c14"/><lb ed="R150" n="0916b08"/>亂狂惑顚倒徧體如冰手捻死拳身硬如石此人命
<lb ed="X" n="0444c15"/><lb ed="R150" n="0916b09"/>終定入地獄若人好<g ref="#CB02549">䑛</g>其唇身熱如火常患饑渴好
<lb ed="X" n="0444c16"/><lb ed="R150" n="0916b10"/>說飮食張口不合貪戀財寶命卒難斷開眼而去此
<lb ed="X" n="0444c17"/><lb ed="R150" n="0916b11"/>人定入餓鬼若人身染重病如在雲霧心神昏散怕
<lb ed="X" n="0444c18"/><lb ed="R150" n="0916b12"/>聞佛名多愛食噉血肉之味不受勸化愛戀妻兒踡
<lb ed="X" n="0444c19"/><lb ed="R150" n="0916b13"/>手足指徧身流汗出麤澀聲口中咀沫此相現前定
<lb ed="X" n="0444c20"/><lb ed="R150" n="0916b14"/>入畜生<note place="inline">此言人命終時心有善惡念身有好醜相以卜升沈何處也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0444c21"/><lb ed="R150" n="0916b15"/><p xml:id="pX57p0444c2101">首楞嚴經云佛吿阿難一切世間生死相續生從順
<lb ed="X" n="0444c22"/><lb ed="R150" n="0916b16"/>習死從變流臨命終時未捨煖觸一生善惡俱時頓
<lb ed="X" n="0444c23"/><lb ed="R150" n="0916b17"/>現純想卽飛必生天上若飛心中兼福兼慧及與淨
<lb ed="X" n="0444c24"/><lb ed="R150" n="0916b18"/>願自然心開見十方佛一切淨土隨願往生情少想
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0445a" n="0445a"/>
<lb ed="X" n="0445a01"/><lb ed="R150" n="0917a01"/>多輕擧非遠卽爲飛僊情想均等不飛不墜生于人
<lb ed="X" n="0445a02"/><lb ed="R150" n="0917a02"/>間想明斯聰情幽斯鈍情多想少流入橫生重爲毛
<lb ed="X" n="0445a03"/><lb ed="R150" n="0917a03"/>群輕爲羽族七情三想沈下水輪生于火際受氣猛
<lb ed="X" n="0445a04"/><lb ed="R150" n="0917a04"/>火身爲餓鬼常被焚燒水能害<anchor xml:id="nkr_note_add_0445a0401" n="0445a0401"/><anchor xml:id="beg0445a0401" n="0445a0401"/>己<anchor xml:id="end0445a0401"/>無食無飮經百千
<lb ed="X" n="0445a05"/><lb ed="R150" n="0917a05"/>劫九情一想下洞火輪輕生有間重生無間二種地
<lb ed="X" n="0445a06"/><lb ed="R150" n="0917a06"/>獄純情卽沈入阿鼻獄若沈心中有謗大椉毀佛禁
<lb ed="X" n="0445a07"/><lb ed="R150" n="0917a07"/>戒誑妄說法虗貪信施濫膺恭敬五逆十重更生十
<lb ed="X" n="0445a08"/><lb ed="R150" n="0917a08"/>方<name role="" type="person">阿鼻地獄</name><note place="inline">此約情想多少而分升沈之相情愛染妄情也想渴仰善想也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0445a09"/><lb ed="R150" n="0917a09"/><p xml:id="pX57p0445a0901">華嚴經云譬如有人將欲命終見隨其業所受報相
<lb ed="X" n="0445a10"/><lb ed="R150" n="0917a10"/>行惡業者見于地獄畜生餓鬼所有一切衆苦境界
<lb ed="X" n="0445a11"/><lb ed="R150" n="0917a11"/>或見獄卒手執兵仗或瞋或罵囚執將去亦聞號呌
<lb ed="X" n="0445a12"/><lb ed="R150" n="0917a12"/>悲歎之聲或見<g ref="#CB01926">灰</g>河鑊湯刀山劍樹種種逼迫受諸
<lb ed="X" n="0445a13"/><lb ed="R150" n="0917a13"/>苦惱作善業者卽見一切諸天宮殿無量天衆天諸
<lb ed="X" n="0445a14"/><lb ed="R150" n="0917a14"/>綵女種種衣服具足莊嚴宮殿園林盡皆妙好身雖
<lb ed="X" n="0445a15"/><lb ed="R150" n="0917a15"/>未死而由業力見如是事<note place="inline">又如正法念經將生六道有多種中有身相應知之</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0445a16"/>
<lb ed="X" n="0445a17"/>
<lb ed="X" n="0445a18"/>
<lb ed="X" n="0445a19"/>
<lb ed="X" n="0445a20"/>
<lb ed="X" n="0445a21"/>
<lb ed="X" n="0445a22"/>
<lb ed="X" n="0445a23"/>
<lb ed="X" n="0445a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0445b" n="0445b"/>
<lb ed="X" n="0445b01"/><lb ed="R150" n="0918a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">九山八海圖</cb:mulu><head>九山八海圖</head>
<lb ed="X" n="0445b02"/><lb ed="R150" n="0918a02"/><p xml:id="pX57p0445b0201"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0445_01.gif"/></figure></p></cb:div>
<lb ed="X" n="0445b03"/>
<lb ed="X" n="0445b04"/>
<lb ed="X" n="0445b05"/>
<lb ed="X" n="0445b06"/>
<lb ed="X" n="0445b07"/>
<lb ed="X" n="0445b08"/>
<lb ed="X" n="0445b09"/>
<lb ed="X" n="0445b10"/>
<lb ed="X" n="0445b11"/>
<lb ed="X" n="0445b12"/>
<lb ed="X" n="0445b13"/>
<lb ed="X" n="0445b14"/>
<lb ed="X" n="0445b15"/>
<lb ed="X" n="0445b16"/>
<lb ed="X" n="0445b17"/>
<lb ed="X" n="0445b18"/>
<lb ed="X" n="0445b19"/>
<lb ed="X" n="0445b20"/>
<lb ed="X" n="0445b21"/>
<lb ed="X" n="0445b22"/>
<lb ed="X" n="0445b23"/>
<lb ed="X" n="0445b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0445c" n="0445c"/>
<lb ed="X" n="0445c01"/>
<lb ed="X" n="0445c02"/>
<lb ed="X" n="0445c03"/>
<lb ed="X" n="0445c04"/>
<lb ed="X" n="0445c05"/>
<lb ed="X" n="0445c06"/>
<lb ed="X" n="0445c07"/>
<lb ed="X" n="0445c08"/>
<lb ed="X" n="0445c09"/>
<lb ed="X" n="0445c10"/>
<lb ed="X" n="0445c11"/>
<lb ed="X" n="0445c12"/>
<lb ed="X" n="0445c13"/>
<lb ed="X" n="0445c14"/>
<lb ed="X" n="0445c15"/>
<lb ed="X" n="0445c16"/>
<lb ed="X" n="0445c17"/>
<lb ed="X" n="0445c18"/>
<lb ed="X" n="0445c19"/>
<lb ed="X" n="0445c20"/>
<lb ed="X" n="0445c21"/>
<lb ed="X" n="0445c22"/>
<lb ed="X" n="0445c23"/>
<lb ed="X" n="0445c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0446a" n="0446a"/>
<lb ed="X" n="0446a01"/><lb ed="R150" n="0919a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">九山八海說</cb:mulu><p xml:id="pX57p0446a0101">九山八海者依起世因本經云。</p>
<lb ed="X" n="0446a02"/><lb ed="R150" n="0919a02"/><p xml:id="pX57p0446a0201">第一<name role="" type="person">須彌山</name>其底平正住金輪上下狹上濶漸漸寬
<lb ed="X" n="0446a03"/><lb ed="R150" n="0919a03"/>大四寶合成金銀瑠璃頗梨生種種樹<g ref="#CB15106">鬱</g>茂香遠多
<lb ed="X" n="0446a04"/><lb ed="R150" n="0919a04"/>諸賢聖之所住處高十六萬八千由旬出水上者高
<lb ed="X" n="0446a05"/><lb ed="R150" n="0919a05"/>八萬四千由旬<note place="inline">長阿含同俱舍立世高廣各八萬由旬七山及鐵圍次第減半相間而住</note>
<lb ed="X" n="0446a06"/><lb ed="R150" n="0919a06"/><name role="" type="person">須彌山</name>外有<name role="" type="person">香水海</name>橫廣亦八萬四千由旬<note place="inline">俱舍八萬由旬</note>
<lb ed="X" n="0446a07"/><lb ed="R150" n="0919a07"/>七海次第減半有優鉢羅華鉢頭摩華拘牟陀華逩
<lb ed="X" n="0446a08"/><lb ed="R150" n="0919a08"/>茶利迦華等徧覆水上<note place="inline">以下海同山由旬等</note>。</p>
<lb ed="X" n="0446a09"/><lb ed="R150" n="0919a09"/><p xml:id="pX57p0446a0901">第二雙持山高廣各四萬二千由旬海同<note place="inline">俱舍四萬海濶四萬</note>。</p>
<lb ed="X" n="0446a10"/><lb ed="R150" n="0919a10"/><p xml:id="pX57p0446a1001">第三持軸山高廣各二萬一千由旬海同<note place="inline">俱舍二萬海亦二萬</note>。</p>
<lb ed="X" n="0446a11"/><lb ed="R150" n="0919a11"/><p xml:id="pX57p0446a1101">第四檐木山高廣各一萬二千海同<note place="inline">俱舍高廣各一萬由旬海同</note>。</p>
<lb ed="X" n="0446a12"/><lb ed="R150" n="0919a12"/><p xml:id="pX57p0446a1201">第五善見山高廣各六千由旬海同<note place="inline">俱舍高廣各五千由旬海同</note>。</p>
<lb ed="X" n="0446a13"/><lb ed="R150" n="0919a13"/><p xml:id="pX57p0446a1301">第六馬耳山高廣各三千由旬海同<note place="inline">俱舍高二千五百由旬海同</note>。</p>
<lb ed="X" n="0446a14"/><lb ed="R150" n="0919a14"/><p xml:id="pX57p0446a1401">第七障礙山高廣各一千二百海同<note place="inline">俱舍高一千二百五十海同</note>。</p>
<lb ed="X" n="0446a15"/><lb ed="R150" n="0919a15"/><p xml:id="pX57p0446a1501">第八持地山高廣各六百由旬海同<note place="inline">俱舍高六百二十五由旬海同</note>。</p>
<lb ed="X" n="0446a16"/><lb ed="R150" n="0919a16"/><p xml:id="pX57p0446a1601"><note place="inline">第八大鹹水海橫濶三十二萬二千由旬水際二萬三千六億八千四百七十五由旬</note>。</p>
<lb ed="X" n="0446a17"/><lb ed="R150" n="0919a17"/><p xml:id="pX57p0446a1701">第九斫迦羅山高廣三百由旬<note place="inline">俱舍論<name role="" type="person">輪圍山</name>高三百一十二由旬
<lb ed="X" n="0446a18"/><lb ed="R150" n="0919a18"/>阿毗曇周回三十六億一萬三百五十由旬包大鹹水海○或云小<name role="" type="person">鐵圍山</name>乃約義而番</note>。</p>
<lb ed="X" n="0446a19"/><lb ed="R150" n="0919b01"/><p xml:id="pX57p0446a1901">諸山入水皆八萬由旬住金輪上諸海皆深八萬
<lb ed="X" n="0446a20"/><lb ed="R150" n="0919b02"/><note place="inline">經論諸山海由旬少異且依俱舍算之從須彌中心至本山南際四萬由旬從此南際向南踰七金山七萬九
<lb ed="X" n="0446a21"/><lb ed="R150" n="0919b03"/>千三百七十五由旬七海數同共十九萬八千七百五十由旬至鹹海北際須彌北去亦然南北通徑共有三
<lb ed="X" n="0446a22"/><lb ed="R150" n="0919b04"/>十九萬七千五百由旬又從七山南際徃南渡鹹海輪圍極南際又得三十二萬二千三百十二由旬從七山
<lb ed="X" n="0446a23"/><lb ed="R150" n="0919b05"/>北至輪圍極北際數亦同南合有六十四萬四千六百二十四由旬也其<name role="" type="person">輪圍山</name>南北通徑總有一百零四萬
<lb ed="X" n="0446a24"/><lb ed="R150" n="0919b06"/>二千一百二十四由旬東西徑同是爲一世界之邊際也</note>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0446b" n="0446b"/>
<lb ed="X" n="0446b01"/><lb ed="R150" n="0919b07"/>大海何故潮汐華嚴經云<name role="" type="person">娑伽羅龍王</name>宮殿中水涌
<lb ed="X" n="0446b02"/><lb ed="R150" n="0919b08"/>出入海其所出水紺琉璃色涌出有時是故大海潮
<lb ed="X" n="0446b03"/><lb ed="R150" n="0919b09"/>不失時○百川競澍云何不溢華嚴經云有四大寶
<lb ed="X" n="0446b04"/><lb ed="R150" n="0919b10"/>布在其底性極猛熱飮縮百川是故大海無有增減
<lb ed="X" n="0446b05"/><lb ed="R150" n="0919b11"/>一者日藏大寶光明照觸海水悉變爲乳二者離潤
<lb ed="X" n="0446b06"/><lb ed="R150" n="0919b12"/>大寶光明照觸其乳悉變爲酪三者火<g ref="#CB08504">𦦨</g>光大寶光
<lb ed="X" n="0446b07"/><lb ed="R150" n="0919b13"/>明照觸其酪悉變爲酥四者盡無餘大寶光明照觸
<lb ed="X" n="0446b08"/><lb ed="R150" n="0919b14"/>其酥變成醍醐如火熾然悉盡無餘○何故鹹味樓
<lb ed="X" n="0446b09"/><lb ed="R150" n="0919b15"/>炭經云有三因緣一者海中大魚身長二萬八千里
<lb ed="X" n="0446b10"/><lb ed="R150" n="0919b16"/>不淨其中二者世界始成自阿迦尼吒天放大雨洗
<lb ed="X" n="0446b11"/><lb ed="R150" n="0919b17"/>蕩塵垢入之三者曾昔僊人呪之故爾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0446b12"/><lb ed="R150" n="0919b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">地動緣</cb:mulu><head>地動緣</head>
<lb ed="X" n="0446b13"/><lb ed="R150" n="0920a01"/><p xml:id="pX57p0446b1301">何因地動阿含經佛言地動因緣有八地在水上水
<lb ed="X" n="0446b14"/><lb ed="R150" n="0920a02"/>止于風風止于空空中風大有時自起則大水擾大
<lb ed="X" n="0446b15"/><lb ed="R150" n="0920a03"/>水擾則普地動是爲一也有時得道比丘比丘尼及
<lb ed="X" n="0446b16"/><lb ed="R150" n="0920a04"/>大神尊天觀水性多地性少欲自試力則普地動是
<lb ed="X" n="0446b17"/><lb ed="R150" n="0920a05"/>爲二也若始菩薩從<name role="" type="person">兜率天</name>降神母胎專念不亂地
<lb ed="X" n="0446b18"/><lb ed="R150" n="0920a06"/>爲大動是爲三也菩薩始出母胎從右脇生專念不
<lb ed="X" n="0446b19"/><lb ed="R150" n="0920a07"/>亂地爲大動是爲四也菩薩初成無上正覺地大震
<lb ed="X" n="0446b20"/><lb ed="R150" n="0920a08"/>動是爲五也佛初成道轉無上法輪魔若魔天沙門
<lb ed="X" n="0446b21"/><lb ed="R150" n="0920a09"/>媻羅門諸天世人所不能轉則普地動是爲六也佛
<lb ed="X" n="0446b22"/><lb ed="R150" n="0920a10"/>敎將畢專念不亂欲捨壽命則普地動是爲七也如
<lb ed="X" n="0446b23"/><lb ed="R150" n="0920a11"/>來于無餘涅槃而般涅槃時大地震動是爲八也華
<lb ed="X" n="0446b24"/><lb ed="R150" n="0920a12"/>嚴經菩薩說法地六種震動<note place="inline">二經地動皆吉祥若修羅大戰地動則凶</note>又
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0446c" n="0446c"/>
<lb ed="X" n="0446c01"/><lb ed="R150" n="0920a13"/>正法念處經云非法惡龍起大瞋恚震動大水或一
<lb ed="X" n="0446c02"/><lb ed="R150" n="0920a14"/>百二百三百由旬地住水上以水動故大地亦動世
<lb ed="X" n="0446c03"/><lb ed="R150" n="0920a15"/>間或言災儉豐樂兵起水旱等復有異因緣地動地
<lb ed="X" n="0446c04"/><lb ed="R150" n="0920a16"/>下有持風持風動故大水動大水動故令大地動五
<lb ed="X" n="0446c05"/><lb ed="R150" n="0920a17"/>十由旬或一百二百三百由旬隨風廣狹水動亦爾
<lb ed="X" n="0446c06"/><lb ed="R150" n="0920a18"/>如水廣狹地動亦然又二種動若善因緣動衆生豐
<lb ed="X" n="0446c07"/><lb ed="R150" n="0920b01"/>樂無諸衰患若諸衆生作不善因緣動者衆生則有
<lb ed="X" n="0446c08"/><lb ed="R150" n="0920b02"/>不善事起又阿修羅與天鬬戰地大震動。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0446c09"/><lb ed="R150" n="0920b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">龍王國</cb:mulu><head>龍王國</head>
<lb ed="X" n="0446c10"/><lb ed="R150" n="0920b04"/><p xml:id="pX57p0446c1001">樓炭經云<name role="" type="person">須彌山</name>北大海水下有娑伽龍王宮宅縱
<lb ed="X" n="0446c11"/><lb ed="R150" n="0920b05"/>廣八萬由旬寶城欄楯園林衆寶莊嚴。</p>
<lb ed="X" n="0446c12"/><lb ed="R150" n="0920b06"/><p xml:id="pX57p0446c1201">華嚴經云<name role="" type="person">娑竭羅龍</name>王宮殿中有四寶珠能生海內
<lb ed="X" n="0446c13"/><lb ed="R150" n="0920b07"/>一切珍寶龍王太子閻浮幢之宮殿及大奮迅龍王
<lb ed="X" n="0446c14"/><lb ed="R150" n="0920b08"/>等八十億諸大龍王宮殿各別<note place="inline">龍有五種謂蛇龍蚊龍魚龍象龍蝦蟇龍</note>
<lb ed="X" n="0446c15"/><lb ed="R150" n="0920b09"/><name role="" type="person">娑竭羅龍</name>王現大自在力饒益衆生從四天下乃至
<lb ed="X" n="0446c16"/><lb ed="R150" n="0920b10"/>他化興種種色雲出種種色電光震種種雷聲復起
<lb ed="X" n="0446c17"/><lb ed="R150" n="0920b11"/>涼風然後乃降種種諸雨雖彼龍王其心平等但以
<lb ed="X" n="0446c18"/><lb ed="R150" n="0920b12"/>衆生善根異故雨有差別○阿那媻達多龍王興大
<lb ed="X" n="0446c19"/><lb ed="R150" n="0920b13"/>密雲徧<name role="" type="person">閻浮提</name>普霪甘雨百穀苗稼皆得生長江河
<lb ed="X" n="0446c20"/><lb ed="R150" n="0920b14"/>泉池一切盈滿○正法念處經云大海中深萬由旬
<lb ed="X" n="0446c21"/><lb ed="R150" n="0920b15"/>城名戲樂縱廣三千由旬龍王滿中有二種龍王一
<lb ed="X" n="0446c22"/><lb ed="R150" n="0920b16"/>者法行二者非法行一護世界二壞世間法行住處
<lb ed="X" n="0446c23"/><lb ed="R150" n="0920b17"/>不雨熱沙非法住處常雨熱沙焚燒宮殿及其眷屬
<lb ed="X" n="0446c24"/><lb ed="R150" n="0920b18"/>若人順法孝養父母供養沙門修行正法令法行龍
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0447a" n="0447a"/>
<lb ed="X" n="0447a01"/><lb ed="R150" n="0921a01"/>王增長大力以善心故降微細雨五穀熟成色香味
<lb ed="X" n="0447a02"/><lb ed="R150" n="0921a02"/>具無諸災害果實繁茂衆華妙色日月晶光威德明
<lb ed="X" n="0447a03"/><lb ed="R150" n="0921a03"/>淨福德龍王不放毒風若諸衆生不行善法不孝父
<lb ed="X" n="0447a04"/><lb ed="R150" n="0921a04"/>母不敬沙門及媻羅門惡龍增長勢力作大惡身以
<lb ed="X" n="0447a05"/><lb ed="R150" n="0921a05"/>惡心故起惡雲雨惡風吹氣入水雜毒五穀獘惡食
<lb ed="X" n="0447a06"/><lb ed="R150" n="0921a06"/>者病苦令人短命惡龍災毒遞互相害以非法龍作
<lb ed="X" n="0447a07"/><lb ed="R150" n="0921a07"/>諸惡故○大雲請雨經佛在龍王宮說法敕召大雲
<lb ed="X" n="0447a08"/><lb ed="R150" n="0921a08"/>輪葢龍王<name role="" type="person">娑伽羅龍王</name>等諸大龍王大音者電舌者
<lb ed="X" n="0447a09"/><lb ed="R150" n="0921a09"/>寶冠蛇身者千頭赤眼者雲雷響者燿雲光者睒電
<lb ed="X" n="0447a10"/><lb ed="R150" n="0921a10"/>冠者椉大雲者持大雨持大風輪于<name role="" type="person">閻浮提</name>降澍大
<lb ed="X" n="0447a11"/><lb ed="R150" n="0921a11"/>雨<note place="inline">依內經風雨雷電皆龍神主之外書云是陰陽氣變陰包陽陽奮出爲雷軋磨光發爲電陰和陽爲雨又
<lb ed="X" n="0447a12"/><lb ed="R150" n="0921a12"/>陽和陰爲雨露陰和陽爲霜雪此<anchor xml:id="nkr_note_add_0447a1201" n="0447a1201"/><anchor xml:id="beg0447a1201" n="0447a1201"/>但<anchor xml:id="end0447a1201"/>道其緣而不知其因也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0447a13"/><lb ed="R150" n="0921a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">迦樓羅國</cb:mulu><head>迦樓羅國<note place="inline">此云金趐鳥</note></head>
<lb ed="X" n="0447a14"/><lb ed="R150" n="0921a14"/><p xml:id="pX57p0447a1401">經云大海之北有大樹名居吒奢摩離其本周七由
<lb ed="X" n="0447a15"/><lb ed="R150" n="0921a15"/>旬入地二十由旬其身出高一百由旬枝葉四布五
<lb ed="X" n="0447a16"/><lb ed="R150" n="0921a16"/>十由旬樹東有卵生龍及卵生金翅鳥宮殿廣六百
<lb ed="X" n="0447a17"/><lb ed="R150" n="0921a17"/>由旬樹南有胎生龍及胎生金翅鳥宮殿樹西有溼
<lb ed="X" n="0447a18"/><lb ed="R150" n="0921a18"/>生龍及溼生金翅鳥宮殿樹北有化生龍及化生金
<lb ed="X" n="0447a19"/><lb ed="R150" n="0921b01"/>翅鳥宮殿其金翅鳥王若搏取諸龍時卽飛往樹上
<lb ed="X" n="0447a20"/><lb ed="R150" n="0921b02"/>下觀大海便以兩翅扇大海水水爲之開一千六百
<lb ed="X" n="0447a21"/><lb ed="R150" n="0921b03"/>由旬卽便銜取諸龍隨意而食四生龍等皆爲鳥王
<lb ed="X" n="0447a22"/><lb ed="R150" n="0921b04"/>等食噉○惟不能取娑竭龍王及難陀優鉢難陀提
<lb ed="X" n="0447a23"/><lb ed="R150" n="0921b05"/>頭賴吒龍王阿耨媻達多龍王等及諸龍中有受三
<lb ed="X" n="0447a24"/><lb ed="R150" n="0921b06"/>歸六齋八禁者皆不能食<note place="inline">昔諸龍苦金翅鳥白佛佛賜袈裟令分而披之諸龍
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0447b" n="0447b"/>
<lb ed="X" n="0447b01"/><lb ed="R150" n="0921b07"/>若得挂一縷者金翅鳥則不能吞噉其苦遂息</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0447b02"/><lb ed="R150" n="0921b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">阿修羅國</cb:mulu><head>阿修羅國<note place="inline">此云非天福力等天而無天德爲多瞋慢故</note></head>
<lb ed="X" n="0447b03"/><lb ed="R150" n="0921b09"/><p xml:id="pX57p0447b0301">經云<name role="" type="person">須彌山</name>東去千由旬海下有<g ref="#CB16014">鞞</g>摩質多羅阿修
<lb ed="X" n="0447b04"/><lb ed="R150" n="0921b10"/>羅王國土住處海水在上風持如雲縱廣八萬由旬
<lb ed="X" n="0447b05"/><lb ed="R150" n="0921b11"/>七重寶城及寶樹園苑等宮城廣萬由旬中有宮殿
<lb ed="X" n="0447b06"/><lb ed="R150" n="0921b12"/>廣千由旬諸修羅宮大小各各不同山南有踊躍阿
<lb ed="X" n="0447b07"/><lb ed="R150" n="0921b13"/>修羅王宮殿山西有奢媻羅阿修羅王宮殿山北有
<lb ed="X" n="0447b08"/><lb ed="R150" n="0921b14"/>羅睺阿修羅王宮殿國土寶樹人民與東國同。</p>
<lb ed="X" n="0447b09"/><lb ed="R150" n="0921b15"/><p xml:id="pX57p0447b0901">正法念處經云大海地下天之怨敵名阿修羅有二
<lb ed="X" n="0447b10"/><lb ed="R150" n="0921b16"/>種一鬼道攝魔身餓鬼有神通力二畜生攝住須彌
<lb ed="X" n="0447b11"/><lb ed="R150" n="0921b17"/>側在海地下八萬四千由旬有四地第一地二萬一
<lb ed="X" n="0447b12"/><lb ed="R150" n="0921b18"/>千由旬是羅睺阿修羅王住處于欲界中化身大小
<lb ed="X" n="0447b13"/><lb ed="R150" n="0922a01"/>隨意能作其所住城名曰光明縱廣八千由旬無量
<lb ed="X" n="0447b14"/><lb ed="R150" n="0922a02"/>寶林流泉浴池壽五百歲人間五百秊爲一日一夜
<lb ed="X" n="0447b15"/><lb ed="R150" n="0922a03"/>第二地在一地下二萬一千由旬是勇徤阿修羅王
<lb ed="X" n="0447b16"/><lb ed="R150" n="0922a04"/>住處縱廣一萬三千由旬城名星鬘壽六千歲人間
<lb ed="X" n="0447b17"/><lb ed="R150" n="0922a05"/>六百秊爲一日一夜第三地在二地下二萬一千由
<lb ed="X" n="0447b18"/><lb ed="R150" n="0922a06"/>旬是華鬘阿修羅王住處縱廣一萬三千由旬城名
<lb ed="X" n="0447b19"/><lb ed="R150" n="0922a07"/>含毗羅縱廣八千由旬壽七千歲人間七百秊爲一
<lb ed="X" n="0447b20"/><lb ed="R150" n="0922a08"/>日一夜第四地在三地下二萬一千由旬是毗摩質
<lb ed="X" n="0447b21"/><lb ed="R150" n="0922a09"/>多羅王住處廣博六萬由旬城名含毗羅廣一萬三
<lb ed="X" n="0447b22"/><lb ed="R150" n="0922a10"/>千由旬<note place="inline">楞嚴經復有胎卵溼化四種修羅</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0447b23"/><lb ed="R150" n="0922a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">天與修羅鬬戰</cb:mulu><head>天與修羅鬬戰</head>
<lb ed="X" n="0447b24"/><lb ed="R150" n="0922a12"/><p xml:id="pX57p0447b2401">正法念處經云阿修羅欲與天戰時先遣惡龍行惡
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0447c" n="0447c"/>
<lb ed="X" n="0447c01"/><lb ed="R150" n="0922a13"/>風雨壞南洲人百穀<note place="inline">以人行善業諸天增盛故欲壞之如壞樹根</note>法行善
<lb ed="X" n="0447c02"/><lb ed="R150" n="0922a14"/>龍王雲迎敎誡<note place="inline">順法善龍常護善人故來救之</note>惡龍不聽遂相鬭諍
<lb ed="X" n="0447c03"/><lb ed="R150" n="0922a15"/>雷火交戰時人間善力多則善龍得勝惡龍敗退修
<lb ed="X" n="0447c04"/><lb ed="R150" n="0922a16"/>羅復使官軍來戰時人間行惡多則修羅衆勝龍衆
<lb ed="X" n="0447c05"/><lb ed="R150" n="0922a17"/>敗走乃勞空行夜叉踊身飛空上請天兵<note place="inline">夜叉有光迅飛如流
<lb ed="X" n="0447c06"/><lb ed="R150" n="0922a18"/>世人謂之流星口中出烟世人云<g ref="#CB00416">箒</g>星</note>天兵復勝修羅敗小修羅王復
<lb ed="X" n="0447c07"/><lb ed="R150" n="0922b01"/>出大軍合戰天龍不勝故四大天王出四部大兵而
<lb ed="X" n="0447c08"/><lb ed="R150" n="0922b02"/>擊之修羅王軍不勝共請大阿修羅王王忿怒踊身
<lb ed="X" n="0447c09"/><lb ed="R150" n="0922b03"/>起座大地搖動<name role="" type="person">難陀龍王</name>以尾打大海雨至忉利帝
<lb ed="X" n="0447c10"/><lb ed="R150" n="0922b04"/>釋見地動雲擾知修羅侵境敕三十二天入質多羅
<lb ed="X" n="0447c11"/><lb ed="R150" n="0922b05"/>林各擐金剛甲冑各持金剛刀劒弓箭鉞叉罥索器
<lb ed="X" n="0447c12"/><lb ed="R150" n="0922b06"/>杖等以備之其大修羅王率領四國諸修羅衆無數
<lb ed="X" n="0447c13"/><lb ed="R150" n="0922b07"/>千萬出大海水各執器杖升空而上與四天王共戰
<lb ed="X" n="0447c14"/><lb ed="R150" n="0922b08"/>四王見彼勢重升須彌頂上奏帝釋帝釋于是椉其
<lb ed="X" n="0447c15"/><lb ed="R150" n="0922b09"/>象龍敕諸天王召集天兵從空而下然修羅王兵<anchor xml:id="nkr_note_add_0447c1501" n="0447c1501"/><anchor xml:id="beg0447c1501" n="0447c1501"/>已<anchor xml:id="end0447c1501"/>
<lb ed="X" n="0447c16"/><lb ed="R150" n="0922b10"/>至山脇帝釋以善言誡諭其王罵曰捉汝縛汝天王
<lb ed="X" n="0447c17"/><lb ed="R150" n="0922b11"/>敕令發兵日天子在前放大光明射修羅目其王目
<lb ed="X" n="0447c18"/><lb ed="R150" n="0922b12"/>盲不見天衆乃以手障日<note place="inline">人間以爲日蝕天福德力不能加損</note>令修羅
<lb ed="X" n="0447c19"/><lb ed="R150" n="0922b13"/>戰于是二陣相合最極雄猛世間大戰無過于此王
<lb ed="X" n="0447c20"/><lb ed="R150" n="0922b14"/>與王戰官與官戰軍與軍戰龍與龍戰椉大雲擊大
<lb ed="X" n="0447c21"/><lb ed="R150" n="0922b15"/>鼓運大神力其鬬不一或執劒戟或執矛槊或雷電
<lb ed="X" n="0447c22"/><lb ed="R150" n="0922b16"/>辟歷或宮殿刀輪有取大石有取大樹有水鬬者雨
<lb ed="X" n="0447c23"/><lb ed="R150" n="0922b17"/>火鬬者拳鬬者呌鬬者幻術鬬者或雨刀雨箭及雨
<lb ed="X" n="0447c24"/><lb ed="R150" n="0922b18"/>石山或相擒相縛相傷相殺故損耳損目及手足等
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0448a" n="0448a"/>
<lb ed="X" n="0448a01"/><lb ed="R150" n="0923a01"/>天人身分損<anchor xml:id="nkr_note_add_0448a0101" n="0448a0101"/><anchor xml:id="beg0448a0101" n="0448a0101"/>已<anchor xml:id="end0448a0101"/>復生修羅遭傷手足墮落不能復生
<lb ed="X" n="0448a02"/><lb ed="R150" n="0923a02"/>若頭落心傷則死天人雖中流矢穿身而過過<anchor xml:id="nkr_note_add_0448a0201" n="0448a0201"/><anchor xml:id="beg0448a0201" n="0448a0201"/>已<anchor xml:id="end0448a0201"/>還
<lb ed="X" n="0448a03"/><lb ed="R150" n="0923a03"/>合<anchor xml:id="nkr_note_add_0448a0301" n="0448a0301"/><anchor xml:id="beg0448a0301" n="0448a0301"/>但<anchor xml:id="end0448a0301"/>覺痛觸若頭落腰斷亦死是時也須彌搖動大
<lb ed="X" n="0448a04"/><lb ed="R150" n="0923a04"/>海沸涌魚龍出沒驚惶鼓舞阿修羅王現神通力有
<lb ed="X" n="0448a05"/><lb ed="R150" n="0923a05"/>五百頭五百手取大山三百由旬走向天衆天王以
<lb ed="X" n="0448a06"/><lb ed="R150" n="0923a06"/>箭射山碎如沙末又取大山五百由旬擲向帝釋伊
<lb ed="X" n="0448a07"/><lb ed="R150" n="0923a07"/>羅象王以鼻取山返擲修羅中<g ref="#CB05577">𮌎</g>身傾天人唱言曰
<lb ed="X" n="0448a08"/><lb ed="R150" n="0923a08"/>畜生白象打汝象王現神通力化爲千頭口出火<g ref="#CB08504">𦦨</g>
<lb ed="X" n="0448a09"/><lb ed="R150" n="0923a09"/>化身無數徧虗空界帝釋奮威現身有千頭千臂執
<lb ed="X" n="0448a10"/><lb ed="R150" n="0923a10"/>金剛杵流金剛<g ref="#CB08504">𦦨</g>化身無數各椉象王皆向修羅震
<lb ed="X" n="0448a11"/><lb ed="R150" n="0923a11"/>威驅逐修羅王見帝釋神變畟塞虗空心生恐怖攝
<lb ed="X" n="0448a12"/><lb ed="R150" n="0923a12"/>諸軍旅奔逃而下三十二天及四天王神兵億載飛
<lb ed="X" n="0448a13"/><lb ed="R150" n="0923a13"/>刃如落華流矢如秋雨共追修羅帝釋說慈心令攝
<lb ed="X" n="0448a14"/><lb ed="R150" n="0923a14"/>諸神兵復還忉利解甲冑易天衣帝釋升殿諸天王
<lb ed="X" n="0448a15"/><lb ed="R150" n="0923a15"/>禮賀帝釋說法敎誡諸天勤修戒善愼勿放逸諸天
<lb ed="X" n="0448a16"/><lb ed="R150" n="0923a16"/>奉行各還本宮伊羅象王歡喜踊躍鼻出二河徧灑
<lb ed="X" n="0448a17"/><lb ed="R150" n="0923a17"/>四洲甘雨七日百穀滋茂亦還寶窟<note place="inline">天與修羅共戰其勝負之低昂
<lb ed="X" n="0448a18"/><lb ed="R150" n="0923a18"/>皆與人間之善惡相關者何邪得非感應各從其類歟何則夫天善也人善則與天道冥通如火加薪而火熾
<lb ed="X" n="0448a19"/><lb ed="R150" n="0923b01"/>故天增力而勝修羅矣修羅惡也人惡則與惡道相通如未添流而波大故修羅增力而勝天矣性性溜合而
<lb ed="X" n="0448a20"/><lb ed="R150" n="0923b02"/>莫之逆也所以影響相符同時不忒譬之陽燧對日而火形銅出崩而鐘聲應是亦感應各從其類焉夫天之
<lb ed="X" n="0448a21"/><lb ed="R150" n="0923b03"/>勝負低昂卽人之善惡消長人之善惡消長卽天之勝負低昂是以天人一體凡聖同原雖尊<g ref="#CB16078">𢍉</g>之有異其理
<lb ed="X" n="0448a22"/><lb ed="R150" n="0923b04"/>性則一而<anchor xml:id="nkr_note_add_0448a2201" n="0448a2201"/><anchor xml:id="beg0448a2201" n="0448a2201"/>已<anchor xml:id="end0448a2201"/>然則泰山何待撮土而後爲高哉曰人善者益其性矣益性者培其本也根本壯而枝葉自茂也
<lb ed="X" n="0448a23"/><lb ed="R150" n="0923b05"/>如其斤之毀之剔其根本者則枝葉不期枯而自枯矣曰若爾人善果有益于天邪曰非益天也還自益也故
<lb ed="X" n="0448a24"/><lb ed="R150" n="0923b06"/>天龍歡喜灑甘露以澤地而人民得食得壽也是果惟益于天乎故古德云善逐心生如珠生光而還照珠髓
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0448b" n="0448b"/>
<lb ed="X" n="0448b01"/><lb ed="R150" n="0923b07"/>其斯之謂歟曰如是天則果益于人邪曰非益人也是益自也人能增道進善而天益光明福樂倍盛也是果
<lb ed="X" n="0448b02"/><lb ed="R150" n="0923b08"/>唯益于人乎故普賢云如大樹王若根得水枝葉華果悉皆繁茂以大悲水饒益衆生則能成就諸佛菩薩智
<lb ed="X" n="0448b03"/><lb ed="R150" n="0923b09"/>慧花果亦猶世敎善治國者先安人民民安則國固其義同也是故天人表裏相須而成者也天人之所以爲
<lb ed="X" n="0448b04"/><lb ed="R150" n="0923b10"/>天人者皆戒善而爲其本也苟世間不行戒善則天人損滅修羅增盛惡雨火風五穀不登則人遭塗炭之苦
<lb ed="X" n="0448b05"/><lb ed="R150" n="0923b11"/>矣故法華云佛未出世時三惡道充滿諸天衆減少阿修羅增盛信矣伏願共修戒善以合天心以和召和細
<lb ed="X" n="0448b06"/><lb ed="R150" n="0923b12"/>雨淸風<name role="" type="person">醴泉</name>爲飮嶙鳳爲椉修羅勝則凶天勝則吉相持者半吉莫若無宼不戰方爲大吉</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0448b07"/><lb ed="R150" n="0923b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">身量</cb:mulu><head>身量</head>
<lb ed="X" n="0448b08"/><lb ed="R150" n="0923b14"/><p xml:id="pX57p0448b0801">阿含經云大獸之中難陀<g ref="#CB02494">䟦</g>難陀二龍其形最大遶
<lb ed="X" n="0448b09"/><lb ed="R150" n="0923b15"/><name role="" type="person">須彌山</name>七帀頭猶上頂尾在海中<note place="inline">目犍連尊者所降者卽此二龍王</note>
<lb ed="X" n="0448b10"/><lb ed="R150" n="0923b16"/>菩薩處胎經云第一大鳥不過金翅頭尾相去八千
<lb ed="X" n="0448b11"/><lb ed="R150" n="0923b17"/>由旬高下亦爾若其飛時從一須彌至一須彌終不
<lb ed="X" n="0448b12"/><lb ed="R150" n="0923b18"/>中止<note place="inline">莊子鵬之背不知幾千里飛時擊水三千里翼若垂天之雲此金翅鳥之小者耳俗書名鵬</note>。</p>
<lb ed="X" n="0448b13"/><lb ed="R150" n="0924a01"/><p xml:id="pX57p0448b1301">華嚴經云<name role="" type="person">三十三天</name>共阿修羅鬬戰時諸天得勝修
<lb ed="X" n="0448b14"/><lb ed="R150" n="0924a02"/>羅退衂阿修羅王其身長大七百由旬四兵圍遶無
<lb ed="X" n="0448b15"/><lb ed="R150" n="0924a03"/>數千萬以幻術力將諸軍衆同時走入藕絲孔中又
<lb ed="X" n="0448b16"/><lb ed="R150" n="0924a04"/>偈云如阿修羅變化身蹈金剛際海中立海水至深
<lb ed="X" n="0448b17"/><lb ed="R150" n="0924a05"/>僅其半首共須彌正齊等<note place="inline">化身長十六萬八千由旬故海深止齊腰耳</note>。</p>
<lb ed="X" n="0448b18"/><lb ed="R150" n="0924a06"/><p xml:id="pX57p0448b1801">四分律云摩竭大魚身長或三百由旬四百由旬極
<lb ed="X" n="0448b19"/><lb ed="R150" n="0924a07"/>大者長七百由旬故經云眼如日月鼻如大山口如
<lb ed="X" n="0448b20"/><lb ed="R150" n="0924a08"/>赤谷<note place="inline">俗書說水獸大者不過巨靈之龜其形最大首戴蓬萊山海中游戲此龜未及小小之摩竭</note>。</p>
<lb ed="X" n="0448b21"/><lb ed="R150" n="0924a09"/><p xml:id="pX57p0448b2101">律中舍利弗漉水而飮漉多遍猶有細蟲遂七日不
<lb ed="X" n="0448b22"/><lb ed="R150" n="0924a10"/>飮身形枯顦佛問其故對曰佛令漉水而飮我以天
<lb ed="X" n="0448b23"/><lb ed="R150" n="0924a11"/>眼觀蟲猶尙過器中粟水沙以護生命不敢飮水故
<lb ed="X" n="0448b24"/><lb ed="R150" n="0924a12"/>爾佛言若以天眼觀一切人民無有活者自今<anchor xml:id="nkr_note_add_0448b2401" n="0448b2401"/><anchor xml:id="beg0448b2401" n="0448b2401"/>已<anchor xml:id="end0448b2401"/>後
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0448c" n="0448c"/>
<lb ed="X" n="0448c01"/><lb ed="R150" n="0924a13"/>但聽肉眼看水淸淨得飮<note place="inline">衆生受報極小者形如微塵凡眼不見故知業力幽
<lb ed="X" n="0448c02"/><lb ed="R150" n="0924a14"/>臭不可思議非凡情能測惟佛大聖乃能盡知盡見故號如來爲正遍知</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0448c03"/><lb ed="R150" n="0924a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">業因</cb:mulu><head>業因</head>
<lb ed="X" n="0448c04"/><lb ed="R150" n="0924a16"/><p xml:id="pX57p0448c0401">阿含經云皆先大布施由心高凌虗苦惱衆生心多
<lb ed="X" n="0448c05"/><lb ed="R150" n="0924a17"/>瞋慢生金翅鳥中以瞋慢故生畜生中以布施福德
<lb ed="X" n="0448c06"/><lb ed="R150" n="0924a18"/>故爲鳥中王宮殿莊嚴○又先多瞋恚心曲不端大
<lb ed="X" n="0448c07"/><lb ed="R150" n="0924b01"/>行布施及喜調戲犯戒鬬爭誹謗經戒故墮龍中由
<lb ed="X" n="0448c08"/><lb ed="R150" n="0924b02"/>施福故以七寶爲宮殿○正法念經于人中時愚癡
<lb ed="X" n="0448c09"/><lb ed="R150" n="0924b03"/>瞋恚心焚燒僧房聚落城邑如是惡人命終墮地獄
<lb ed="X" n="0448c10"/><lb ed="R150" n="0924b04"/>受無量苦從地獄出生于龍中受畜生身熱沙所燒
<lb ed="X" n="0448c11"/><lb ed="R150" n="0924b05"/>○于前身時施會供養外道行不淨施雜漏不堅以
<lb ed="X" n="0448c12"/><lb ed="R150" n="0924b06"/>食施破戒雜行之人心無正思如是施<anchor xml:id="nkr_note_add_0448c1201" n="0448c1201"/><anchor xml:id="beg0448c1201" n="0448c1201"/>已<anchor xml:id="end0448c1201"/>命終生阿
<lb ed="X" n="0448c13"/><lb ed="R150" n="0924b07"/>修羅中有下中上等○業報經云由身口意三行微
<lb ed="X" n="0448c14"/><lb ed="R150" n="0924b08"/>惡業憍慢邪慢等得阿修羅報○又由瞋慢疑三因
<lb ed="X" n="0448c15"/><lb ed="R150" n="0924b09"/>得修羅報亦作諸福業<anchor xml:id="nkr_note_add_0448c1501" n="0448c1501"/><anchor xml:id="beg0448c1501" n="0448c1501"/>諂<anchor xml:id="end0448c1501"/>曲好勝故報修羅<note place="inline">經言心高凌虛
<lb ed="X" n="0448c16"/><lb ed="R150" n="0924b10"/>爲鳥心曲不端爲龍及人道中殺生得短命偷盜得貧窮輕慢得下姓恭敬得上族所謂形端則影直聲和則
<lb ed="X" n="0448c17"/><lb ed="R150" n="0924b11"/>响順未見貌醜鑒鏡有悅目之華體短照水發超群之觀者也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0448c18"/><lb ed="R150" n="0924b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">地獄總名</cb:mulu><head>地獄總名</head>
<lb ed="X" n="0448c19"/><lb ed="R150" n="0924b13"/><p xml:id="pX57p0448c1901">地獄者梵語名泥犁邪此云非道欲界最下劣故<note place="inline">毗曇</note>
<lb ed="X" n="0448c20"/><lb ed="R150" n="0924b14"/>又名捺落迦此云惡人乃造罪惡人所住之處<note place="inline">媻沙論</note>
<lb ed="X" n="0448c21"/><lb ed="R150" n="0924b15"/>媻沙論云贍部洲下有大地獄洲上亦有邊地獄及
<lb ed="X" n="0448c22"/><lb ed="R150" n="0924b16"/>獨地獄或在谷中山上或在曠野空中<note place="inline">海邊廟中</note>餘三洲
<lb ed="X" n="0448c23"/><lb ed="R150" n="0924b17"/>唯有邊獨地獄無大地獄有說北洲無獄○地獄有
<lb ed="X" n="0448c24"/><lb ed="R150" n="0924b18"/>情其形如人口出種種受苦痛聲乃至無有一言可
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0449a" n="0449a"/>
<lb ed="X" n="0449a01"/><lb ed="R150" n="0925a01"/>了○地獄銅鐵所成亦有鐵城劒樹沸河鐵網等諸
<lb ed="X" n="0449a02"/><lb ed="R150" n="0925a02"/>莊嚴斯惡道有多種總爲三一熱二寒三邊。</p>
<lb ed="X" n="0449a03"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0449b" n="0449b"/>
<lb ed="X" n="0449b01"/><lb ed="R150" n="0926a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">一八熱地獄圖</cb:mulu><head>一八熱地獄圖</head>
<lb ed="X" n="0449b02"/><lb ed="R150" n="0926a02"/><p xml:id="pX57p0449b0201"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0449_01.gif"/></figure></p>
<lb ed="X" n="0449b03"/>
<lb ed="X" n="0449b04"/>
<lb ed="X" n="0449b05"/>
<lb ed="X" n="0449b06"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0449c" n="0449c"/>
<lb ed="X" n="0449c01"/><lb ed="R150" n="0927a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">熱地獄者</cb:mulu><head>熱地獄者</head><p xml:id="pX57p0449c0105" cb:place="inline">依媻沙論南洲下至無間共四萬由旬上
<lb ed="X" n="0449c02"/><lb ed="R150" n="0927a02"/>尖下濶猶如穀聚○薩媻多論南洲下土泥五百由
<lb ed="X" n="0449c03"/><lb ed="R150" n="0927a03"/>旬白墡五百由旬等活至極熱七獄共高一萬九千
<lb ed="X" n="0449c04"/><lb ed="R150" n="0927a04"/>由旬各廣萬由旬無間高廣各二萬由旬○法苑偈
<lb ed="X" n="0449c05"/><lb ed="R150" n="0927a05"/>云初七各濶五百旬後一三十二萬里縱廣正等銅
<lb ed="X" n="0449c06"/><lb ed="R150" n="0927a06"/>鐵成有情上品惡所生○因本經云四大洲諸山王
<lb ed="X" n="0449c07"/><lb ed="R150" n="0927a07"/>外別有一山名鐵圍高六百八十萬由旬縱廣亦爾
<lb ed="X" n="0449c08"/><lb ed="R150" n="0927a08"/>金剛所成此山外復有一重大<name role="" type="person">鐵圍山</name>高廣正等兩
<lb ed="X" n="0449c09"/><lb ed="R150" n="0927a09"/>山之間極大黑闇無有光明日月有八大地獄謂活
<lb ed="X" n="0449c10"/><lb ed="R150" n="0927a10"/>大地獄等　○無間<note place="inline">去聲下同</note>。</p>
<lb ed="X" n="0449c11"/><lb ed="R150" n="0927a11"/><p xml:id="pX57p0449c1101">壽量者按阿毗曇論云等活壽五百歲黑繩千歲次
<lb ed="X" n="0449c12"/><lb ed="R150" n="0927a12"/>第倍增至炎熱一萬六千歲極熱半劫無間一劫。</p>
<lb ed="X" n="0449c13"/><lb ed="R150" n="0927a13"/><p xml:id="pX57p0449c1301">俱舍論云等活一晝夜當四王天五百歲次第至炎
<lb ed="X" n="0449c14"/><lb ed="R150" n="0927a14"/>熱一晝夜當<name role="" type="person">他化天</name>一萬六千歲○較量壽命經云。</p>
<lb ed="X" n="0449c15"/><lb ed="R150" n="0927a15"/><p xml:id="pX57p0449c1501">等活一晝夜比人間一萬六千二百俱胝秊<note place="inline">俱胝此云億數</note>。</p>
<lb ed="X" n="0449c16"/><lb ed="R150" n="0927a16"/><p xml:id="pX57p0449c1601">黑繩一晝夜比人間三萬二千四百俱胝秊<note place="inline">加一倍爲二</note>。</p>
<lb ed="X" n="0449c17"/><lb ed="R150" n="0927a17"/><p xml:id="pX57p0449c1701">衆合一晝夜比人間六萬四千八百俱胝秊<note place="inline">加二倍爲四</note>。</p>
<lb ed="X" n="0449c18"/><lb ed="R150" n="0927a18"/><p xml:id="pX57p0449c1801">呌喚一晝夜比人間十二萬九千六百俱胝秊<note place="inline">加四爲八</note>。</p>
<lb ed="X" n="0449c19"/><lb ed="R150" n="0927b01"/><p xml:id="pX57p0449c1901">大呌喚一晝夜比人間二十五萬九千二百俱胝秊。</p>
<lb ed="X" n="0449c20"/><lb ed="R150" n="0927b02"/><p xml:id="pX57p0449c2001">焰熱一晝夜比人間五十一萬八千四百俱胝秊。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0449c21"/>
<lb ed="X" n="0449c22"/>
<lb ed="X" n="0449c23"/>
<lb ed="X" n="0449c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0450a" n="0450a"/>
<lb ed="X" n="0450a01"/><lb ed="R150" n="0927b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">十六遊增小地獄圖</cb:mulu><head>十六遊增小地獄圖</head>
<lb ed="X" n="0450a02"/><lb ed="R150" n="0927b06"/><p xml:id="pX57p0450a0201"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0450_01.gif"/></figure></p>
<lb ed="X" n="0450a03"/>
<lb ed="X" n="0450a04"/>
<lb ed="X" n="0450a05"/>
<lb ed="X" n="0450a06"/>
<lb ed="X" n="0450a07"/>
<lb ed="X" n="0450a08"/>
<lb ed="X" n="0450a09"/>
<lb ed="X" n="0450a10"/>
<lb ed="X" n="0450a11"/>
<lb ed="X" n="0450a12"/>
<lb ed="X" n="0450a13"/>
<lb ed="X" n="0450a14"/>
<lb ed="X" n="0450a15"/><lb ed="R150" n="0928a01"/><p xml:id="pX57p0450a1501">地藏經云<name role="" type="person">閻浮提</name>東方有山號曰鐵圍其山黑邃無
<lb ed="X" n="0450a16"/><lb ed="R150" n="0928a02"/>日月光有大地獄號極無間又有地獄名大阿鼻復
<lb ed="X" n="0450a17"/><lb ed="R150" n="0928a03"/>有四角飛刀火箭夾山等<note place="inline">二十四名</note>又有呌喚獄等<note place="inline">二十二名</note>
<lb ed="X" n="0450a18"/><lb ed="R150" n="0928a04"/>是等地獄其數無限一二三四乃至百千諸有地獄
<lb ed="X" n="0450a19"/><lb ed="R150" n="0928a05"/>在大<name role="" type="person">鐵圍山</name>之內其大地獄有一十八所次有五百
<lb ed="X" n="0450a20"/><lb ed="R150" n="0928a06"/>名號各別○無間獄者其城周帀八萬餘里純鐵成
<lb ed="X" n="0450a21"/><lb ed="R150" n="0928a07"/>高一萬里城上火聚少有空缺城中諸獄相連名號
<lb ed="X" n="0450a22"/><lb ed="R150" n="0928a08"/>各別中有一獄名曰無間周萬八千里獄牆高一千
<lb ed="X" n="0450a23"/><lb ed="R150" n="0928a09"/>里悉是鐵爲上火徹下下火徹上鐵蛇鐵狗吐火馳
<lb ed="X" n="0450a24"/><lb ed="R150" n="0928a10"/>逐獄牆之上獄中有牀徧滿萬里一人受罪自見其
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0450b" n="0450b"/>
<lb ed="X" n="0450b01"/><lb ed="R150" n="0928a11"/>身徧臥滿牀千萬人受罪各各自見身滿牀上衆業
<lb ed="X" n="0450b02"/><lb ed="R150" n="0928a12"/>所感獲如是報○成實論云五無間者一趣果無間
<lb ed="X" n="0450b03"/><lb ed="R150" n="0928a13"/>捨身卽生彼故二苦無間中無樂故三時無間定一
<lb ed="X" n="0450b04"/><lb ed="R150" n="0928a14"/>劫故四命無間中不絕故五形無間此獄縱廣八萬
<lb ed="X" n="0450b05"/><lb ed="R150" n="0928a15"/>由旬一人亦滿多人亦滿故<note place="inline">多論二萬由旬</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0450b06"/><lb ed="R150" n="0928a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">苦報相</cb:mulu><head>苦報相</head>
<lb ed="X" n="0450b07"/><lb ed="R150" n="0928a17"/><p xml:id="pX57p0450b0701">薩婆多部有八大地獄一等活<note place="inline">阿含名想</note>亦名更活謂罪
<lb ed="X" n="0450b08"/><lb ed="R150" n="0928a18"/>人手生鐵爪遞相瞋忿相爴肉墮又手執刀劒遞相
<lb ed="X" n="0450b09"/><lb ed="R150" n="0928b01"/>斬割身碎在地死<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b0901" n="0450b0901"/><anchor xml:id="beg0450b0901" n="0450b0901"/>已<anchor xml:id="end0450b0901"/>冷風吹活或獄卒唱生罪人自
<lb ed="X" n="0450b10"/><lb ed="R150" n="0928b02"/>想我今<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b1001" n="0450b1001"/><anchor xml:id="beg0450b1001" n="0450b1001"/>已<anchor xml:id="end0450b1001"/>活故名想亦名活久受苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b1002" n="0450b1002"/><anchor xml:id="beg0450b1002" n="0450b1002"/>已<anchor xml:id="end0450b1002"/>出想地獄慞
<lb ed="X" n="0450b11"/><lb ed="R150" n="0928b03"/>惶馳走至黑砂獄黑砂苦畢次至沸屎獄次第乃至
<lb ed="X" n="0450b12"/><lb ed="R150" n="0928b04"/>第十六寒冰獄然後命終由身口意造不善業墮斯
<lb ed="X" n="0450b13"/><lb ed="R150" n="0928b05"/>地獄○二黑繩獄謂以熱鐵繩絣直罪人鐵斧斫碎
<lb ed="X" n="0450b14"/><lb ed="R150" n="0928b06"/>又絣鋸之或風吹鐵繩歷絡其身皮骨焦爛苦毒萬
<lb ed="X" n="0450b15"/><lb ed="R150" n="0928b07"/>端久受苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b1501" n="0450b1501"/><anchor xml:id="beg0450b1501" n="0450b1501"/>已<anchor xml:id="end0450b1501"/>出黑繩獄至黑砂乃至寒冰然後命終
<lb ed="X" n="0450b16"/><lb ed="R150" n="0928b08"/>由惡意向父母佛及聲聞墮此獄中○三衆合獄<note place="inline">經名
<lb ed="X" n="0450b17"/><lb ed="R150" n="0928b09"/>埠壓</note>或兩山合壓骨肉糜碎或鐵象蹋身或鐵杵搗之
<lb ed="X" n="0450b18"/><lb ed="R150" n="0928b10"/>大石壓之膿血流地衆苦竝至久受苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b1801" n="0450b1801"/><anchor xml:id="beg0450b1801" n="0450b1801"/>已<anchor xml:id="end0450b1801"/>出衆合獄
<lb ed="X" n="0450b19"/><lb ed="R150" n="0928b11"/>次至黑砂等獄<note place="inline">同前</note>由造三惡業行墮此獄中○四呌
<lb ed="X" n="0450b20"/><lb ed="R150" n="0928b12"/>喚獄獄卒捉罪人擲鐵鑊中或擲大<g ref="#CB00828">𨫼</g>上嗁咷呌喚
<lb ed="X" n="0450b21"/><lb ed="R150" n="0928b13"/>久受苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b2101" n="0450b2101"/><anchor xml:id="beg0450b2101" n="0450b2101"/>已<anchor xml:id="end0450b2101"/>出叫喚獄至十六小獄中<note place="inline">同前</note>由瞋恚懷毒
<lb ed="X" n="0450b22"/><lb ed="R150" n="0928b14"/>造惡墮此獄中○五大呌喚獄取罪人著鐵釜鑊中
<lb ed="X" n="0450b23"/><lb ed="R150" n="0928b15"/>及<g ref="#CB00828">𨫼</g>上返覆煎熬遂大呌喚久受苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b2301" n="0450b2301"/><anchor xml:id="beg0450b2301" n="0450b2301"/>已<anchor xml:id="end0450b2301"/>乃出<note place="inline">同前</note>由邪
<lb ed="X" n="0450b24"/><lb ed="R150" n="0928b16"/>見造異陋行墮此獄中○六炎熱獄<note place="inline">阿含燒炙</note>將罪人置
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0450c" n="0450c"/>
<lb ed="X" n="0450c01"/><lb ed="R150" n="0928b17"/>鐵城中或鐵樓上鐵陶中內外赤然燒炙焦爛罪畢
<lb ed="X" n="0450c02"/><lb ed="R150" n="0928b18"/>得出<note place="inline">同前</note>爲燒炙衆生故墮此獄中○七極熱獄<note place="inline">阿含大燒
<lb ed="X" n="0450c03"/><lb ed="R150" n="0929a01"/>炙</note>將罪人置大火坑或鐵叉貫之火中燒炙罪畢得
<lb ed="X" n="0450c04"/><lb ed="R150" n="0929a02"/>出<note place="inline">同前</note>由捨善果業造衆惡墮此獄中○八無間獄獄
<lb ed="X" n="0450c05"/><lb ed="R150" n="0929a03"/>卒剝罪人皮纏身上著火車上輪碾往返鐵城大火
<lb ed="X" n="0450c06"/><lb ed="R150" n="0929a04"/>交射萬毒竝至凡所遇者皆惡色惡聲惡臭惡觸無
<lb ed="X" n="0450c07"/><lb ed="R150" n="0929a05"/>彈指歇故名無間久受苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0450c0701" n="0450c0701"/><anchor xml:id="beg0450c0701" n="0450c0701"/>已<anchor xml:id="end0450c0701"/>次至黑砂十六小獄<note place="inline">同前</note>
<lb ed="X" n="0450c08"/><lb ed="R150" n="0929a06"/>由造極重罪<note place="inline">十惡五逆也</note>墮此獄中○正法念經云阿鼻
<lb ed="X" n="0450c09"/><lb ed="R150" n="0929a07"/>苦千倍遇前七大地獄<note place="inline">阿鼻此云無間</note>○觀佛三昧經云阿
<lb ed="X" n="0450c10"/><lb ed="R150" n="0929a08"/>鼻地獄縱廣八千由旬七重鐵城七重鐵網有十八
<lb ed="X" n="0450c11"/><lb ed="R150" n="0929a09"/>鬲子<note place="inline">朗的切鼎屬</note>周帀七重皆是刀林四大銅狗十八獄
<lb ed="X" n="0450c12"/><lb ed="R150" n="0929a10"/>卒八頭六十四角六十四眼有七鐵幢火涌如沸若
<lb ed="X" n="0450c13"/><lb ed="R150" n="0929a11"/>有罪逆命終之時銅狗化十八車狀如寶葢一切火
<lb ed="X" n="0450c14"/><lb ed="R150" n="0929a12"/><g ref="#CB08504">𦦨</g>化爲玉女罪人遙見心喜欲往風刀解體寒急作
<lb ed="X" n="0450c15"/><lb ed="R150" n="0929a13"/>聲寧得好火安在車上卽便火然罪人命終來坐火
<lb ed="X" n="0450c16"/><lb ed="R150" n="0929a14"/>車屈伸臂頃直入阿鼻從上鬲下如旋火輪至于下
<lb ed="X" n="0450c17"/><lb ed="R150" n="0929a15"/>鬲化閻羅王大聲吿敕癡人獄種汝在世時不孝父
<lb ed="X" n="0450c18"/><lb ed="R150" n="0929a16"/>母邪見無道汝今生處名阿鼻獄如是大苦一日一
<lb ed="X" n="0450c19"/><lb ed="R150" n="0929a17"/>夜如人間六十小劫如是壽命盡一大劫具五逆者
<lb ed="X" n="0450c20"/><lb ed="R150" n="0929a18"/>受罪五劫復有衆生犯四重禁虗食信施誹謗邪見
<lb ed="X" n="0450c21"/><lb ed="R150" n="0929b01"/>不識因果斷學般若毀十方佛偷僧祗物婬逸無道
<lb ed="X" n="0450c22"/><lb ed="R150" n="0929b02"/>此人罪報經八萬四千大劫復入東方十八鬲子如
<lb ed="X" n="0450c23"/><lb ed="R150" n="0929b03"/>前受苦南西北方亦復如是阿鼻卽無救也。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0450c24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0451a" n="0451a"/>
<lb ed="X" n="0451a01"/>
<lb ed="X" n="0451a02"/>
<lb ed="X" n="0451a03"/>
<lb ed="X" n="0451a04"/><lb ed="R150" n="0930a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">二八寒地獄圖</cb:mulu><head>二八寒地獄圖</head>
<lb ed="X" n="0451a05"/><lb ed="R150" n="0930a02"/><p xml:id="pX57p0451a0501"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0451_01.gif"/></figure></p>
<lb ed="X" n="0451a06"/>
<lb ed="X" n="0451a07"/>
<lb ed="X" n="0451a08"/>
<lb ed="X" n="0451a09"/>
<lb ed="X" n="0451a10"/>
<lb ed="X" n="0451a11"/>
<lb ed="X" n="0451a12"/>
<lb ed="X" n="0451a13"/>
<lb ed="X" n="0451a14"/>
<lb ed="X" n="0451a15"/>
<lb ed="X" n="0451a16"/>
<lb ed="X" n="0451a17"/>
<lb ed="X" n="0451a18"/>
<lb ed="X" n="0451a19"/>
<lb ed="X" n="0451a20"/>
<lb ed="X" n="0451a21"/>
<lb ed="X" n="0451a22"/>
<lb ed="X" n="0451a23"/>
<lb ed="X" n="0451a24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0451b" n="0451b"/>
<lb ed="X" n="0451b01"/>
<lb ed="X" n="0451b02"/>
<lb ed="X" n="0451b03"/>
<lb ed="X" n="0451b04"/>
<lb ed="X" n="0451b05"/><lb ed="R150" n="0930b02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0451b0501">一頞浮陀地獄<note place="inline">寒苦所切肉生細皰</note></item>
<lb ed="X" n="0451b06"/><lb ed="R150" n="0930b03"/><item xml:id="itemX57p0451b0601">二尼賴浮陀獄<note place="inline">寒風所吹通身成皰</note></item>
<lb ed="X" n="0451b07"/><lb ed="R150" n="0930b04"/><item xml:id="itemX57p0451b0701">三阿吒吒地獄<note place="inline">唇動不得唇作此聲</note></item>
<lb ed="X" n="0451b08"/><lb ed="R150" n="0930b05"/><item xml:id="itemX57p0451b0801">四阿波波地獄<note place="inline">舌動不得唇作此聲</note></item>
<lb ed="X" n="0451b09"/><lb ed="R150" n="0930b06"/><item xml:id="itemX57p0451b0901">五嘔喉喉地獄<note place="inline">喉內振氣作此聲故</note></item>
<lb ed="X" n="0451b10"/><lb ed="R150" n="0930b07"/><item xml:id="itemX57p0451b1001">六<g ref="#CB15106">鬱</g>波羅地獄<note place="inline">肉色細拆如靑蓮華</note></item>
<lb ed="X" n="0451b11"/><lb ed="R150" n="0930b08"/><item xml:id="itemX57p0451b1101">七波頭摩地獄<note place="inline">肉色大拆似赤蓮華</note></item>
<lb ed="X" n="0451b12"/><lb ed="R150" n="0930b09"/><item xml:id="itemX57p0451b1201">八芬陀利地獄<note place="inline">罪人骨折似白蓮華</note></item></list>
<lb ed="X" n="0451b13"/><lb ed="R150" n="0930b10"/><p xml:id="pX57p0451b1301"><note place="inline">一二從身相受名三四五從聲相受名六七八從瘡相受名此八獄在<name role="" type="person">鐵圍山</name>底仰向居止受寒凍
<lb ed="X" n="0451b14"/><lb ed="R150" n="0930b11"/>之苦</note>。</p>
<lb ed="X" n="0451b15"/>
<lb ed="X" n="0451b16"/>
<lb ed="X" n="0451b17"/>
<lb ed="X" n="0451b18"/>
<lb ed="X" n="0451b19"/>
<lb ed="X" n="0451b20"/>
<lb ed="X" n="0451b21"/>
<lb ed="X" n="0451b22"/>
<lb ed="X" n="0451b23"/>
<lb ed="X" n="0451b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0451c" n="0451c"/>
<lb ed="X" n="0451c01"/><lb ed="R150" n="0931a01"/><p xml:id="pX57p0451c0101">毗曇論云佛說各各世界外邊有黑闇大地獄日月
<lb ed="X" n="0451c02"/><lb ed="R150" n="0931a02"/>光明所不能照兩界鐵輪山外是寒地獄有十一名
<lb ed="X" n="0451c03"/><lb ed="R150" n="0931a03"/>遏浮陀至十名波頭摩因冷風吹觸其身坼破<g ref="#CB15090">𪹼</g>聲
<lb ed="X" n="0451c04"/><lb ed="R150" n="0931a04"/>吒吒耳聞相知其最狹處八萬由旬在下無底向上
<lb ed="X" n="0451c05"/><lb ed="R150" n="0931a05"/>無覆其最廣處十六萬由旬○三法度經云頞浮陀
<lb ed="X" n="0451c06"/><lb ed="R150" n="0931a06"/>壽如憍薩羅斛量胡麻二十斛有一丈夫滿百年取
<lb ed="X" n="0451c07"/><lb ed="R150" n="0931a07"/>一粒如是取盡復以二十頞浮陀壽爲一尼賴浮陀
<lb ed="X" n="0451c08"/><lb ed="R150" n="0931a08"/>壽次第準此○<g ref="#CB00982">㽵</g>椿錄云復有十地獄第一遏浮陀
<lb ed="X" n="0451c09"/><lb ed="R150" n="0931a09"/><note place="inline">此云肉段罪人遭凍身肉段坼</note>壽一媻訶麻<note place="inline">智論二十斛油麻觜量名一婆訶人間過百秊
<lb ed="X" n="0451c10"/><lb ed="R150" n="0931a10"/>除一粒候廿斛麻盡方出此地獄</note>二泥羅浮陀<note place="inline">此云疱凍的肉綻成疱</note>壽的二媻
<lb ed="X" n="0451c11"/><lb ed="R150" n="0931a11"/>訶麻三阿呼呼<note place="inline">忍寒之聲</note>壽四媻訶麻四呼呼媻<note place="inline">忍寒長聲</note>壽
<lb ed="X" n="0451c12"/><lb ed="R150" n="0931a12"/>八媻訶麻五阿吒吒<note place="inline">舌動之聲</note>壽十六媻訶麻六搔乾提
<lb ed="X" n="0451c13"/><lb ed="R150" n="0931a13"/>迦<note place="inline">火燄如此花色</note>壽三十二媻訶麻七優鉢羅<note place="inline">火燄如靑蓮花色</note>壽
<lb ed="X" n="0451c14"/><lb ed="R150" n="0931a14"/>六十四媻訶麻八拘尼陀<note place="inline">焰如此花</note>壽百二十四媻訶麻
<lb ed="X" n="0451c15"/><lb ed="R150" n="0931a15"/>九奔茶里迦<note place="inline">焰如此花</note>壽二百五十六媻訶麻第十波頭
<lb ed="X" n="0451c16"/><lb ed="R150" n="0931a16"/>摩<note place="inline">火焰如之</note>壽五百一十二媻訶麻<note place="inline">一萬二百四十斛麻</note><anchor xml:id="nkr_note_add_0451c1601" n="0451c1601"/><anchor xml:id="beg0451c1601" n="0451c1601"/>已<anchor xml:id="end0451c1601"/>上十獄
<lb ed="X" n="0451c17"/><lb ed="R150" n="0931a17"/>各各銅鐵所成一一縱廣一百由旬前五寒冰後五
<lb ed="X" n="0451c18"/><lb ed="R150" n="0931a18"/>熱焰前前壽限轉短于後後後苦惱倍勝于前各有
<lb ed="X" n="0451c19"/><lb ed="R150" n="0931b01"/>十億小獄而爲眷屬。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0451c20"/><lb ed="R150" n="0931b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">三邊小地獄</cb:mulu><head>三邊小地獄</head>
<lb ed="X" n="0451c21"/><lb ed="R150" n="0931b03"/><p xml:id="pX57p0451c2101">三法度經云一山間二水間三曠野受別業報。</p>
<lb ed="X" n="0451c22"/><lb ed="R150" n="0931b04"/><p xml:id="pX57p0451c2201"><g ref="#CB00982">㽵</g>椿錄孤獨地獄在<name role="" type="person">閻浮提</name>諸處或曠野山間海畔
<lb ed="X" n="0451c23"/><lb ed="R150" n="0931b05"/>廟中有八萬四千座苦報轉輕<note place="inline">此等小獄應寒熱雜受苦有多少壽有延
<lb ed="X" n="0451c24"/><lb ed="R150" n="0931b06"/>促海邊如僧護所見諸獄山間如泰山鄷都又如億耳所見等</note>。</p></cb:div></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0452a" n="0452a"/>
<lb ed="X" n="0452a01"/><lb ed="R150" n="0931b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">出地獄</cb:mulu><head>出地獄</head>
<lb ed="X" n="0452a02"/><lb ed="R150" n="0931b08"/><p xml:id="pX57p0452a0201">觀佛三昧經云阿鼻死<anchor xml:id="nkr_note_add_0452a0201" n="0452a0201"/><anchor xml:id="beg0452a0201" n="0452a0201"/>已<anchor xml:id="end0452a0201"/>生寒冰中寒冰死<anchor xml:id="nkr_note_add_0452a0202" n="0452a0202"/><anchor xml:id="beg0452a0202" n="0452a0202"/>已<anchor xml:id="end0452a0202"/>生黑
<lb ed="X" n="0452a03"/><lb ed="R150" n="0931b09"/>暗處八千萬歲目無所見受大蟲身宛轉腹行狐狼
<lb ed="X" n="0452a04"/><lb ed="R150" n="0931b10"/>牽食後生畜生中五千萬身受<anchor xml:id="nkr_note_orig_0452001" n="0452001"/>烏獸形後生人中聾
<lb ed="X" n="0452a05"/><lb ed="R150" n="0931b11"/>盲瘖瘂疥癩癰疽貧窮下賤經五百身復生餓鬼道
<lb ed="X" n="0452a06"/><lb ed="R150" n="0931b12"/>中遇善知識及菩薩呵責改悔稱南無佛稱佛恩力
<lb ed="X" n="0452a07"/><lb ed="R150" n="0931b13"/>尋卽命終生四天處悔過自責發菩提心。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0452a08"/><lb ed="R150" n="0931b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">業因</cb:mulu><head>業因</head>
<lb ed="X" n="0452a09"/><lb ed="R150" n="0931b15"/><p xml:id="pX57p0452a0901">業報差別經云身口意三行重惡業起斷常諸邪見
<lb ed="X" n="0452a10"/><lb ed="R150" n="0931b16"/>等業得地獄報○經中多以五逆十惡謗法等業墮
<lb ed="X" n="0452a11"/><lb ed="R150" n="0931b17"/>地獄中○<g ref="#CB00982">㽵</g>椿錄云第一根本極重之罪殺父母殺
<lb ed="X" n="0452a12"/><lb ed="R150" n="0931b18"/>阿羅漢破和合衆逼奸淨尼出佛身血無有懺悔五
<lb ed="X" n="0452a13"/><lb ed="R150" n="0932a01"/>逆之罪及上上品十惡業感八大地獄上中品十惡
<lb ed="X" n="0452a14"/><lb ed="R150" n="0932a02"/>生寒冰等地獄上下品十惡生孤獨小地獄中<note place="inline">以上十惡
<lb ed="X" n="0452a15"/><lb ed="R150" n="0932a03"/>皆是總因更有別因如毀謗賢聖妄言惡口死入地獄洋銅灌口拔舌犁耕烹煑衆生受鑊湯報剝奪人衣受
<lb ed="X" n="0452a16"/><lb ed="R150" n="0932a04"/>寒氷報此等別因遍諸經論茲不具錄</note>。</p>
<lb ed="X" n="0452a17"/><lb ed="R150" n="0932a05"/><p xml:id="pX57p0452a1701">那先比丘問佛經云如世間火熱不如泥犁中火熱
<lb ed="X" n="0452a18"/><lb ed="R150" n="0932a06"/>如持小石著世間火中至暮不消取大石著泥犁中
<lb ed="X" n="0452a19"/><lb ed="R150" n="0932a07"/>卽消惡業人在中多歲不死亦如蛟龍食石卽消如
<lb ed="X" n="0452a20"/><lb ed="R150" n="0932a08"/>人懷胎其子不消善惡業力致消不消人作善惡如
<lb ed="X" n="0452a21"/><lb ed="R150" n="0932a09"/>影隨身人死但亡其身不亡其行如然火夜書火滅
<lb ed="X" n="0452a22"/><lb ed="R150" n="0932a10"/>字存火至後成今世所作後世成之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0452a23"/><lb ed="R150" n="0932a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">閻王住處</cb:mulu><head>閻王住處</head>
<lb ed="X" n="0452a24"/><lb ed="R150" n="0932a12"/><p xml:id="pX57p0452a2401">起世經云閻浮洲南二<name role="" type="person">鐵圍山</name>外有閻摩羅王宮殿
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0452b" n="0452b"/>
<lb ed="X" n="0452b01"/><lb ed="R150" n="0932a13"/>縱廣六千由旬七重牆壁七重欄楯七重金網七重
<lb ed="X" n="0452b02"/><lb ed="R150" n="0932a14"/>行樹園苑花池種種美果衆鳥和鳴王以惡業故晝
<lb ed="X" n="0452b03"/><lb ed="R150" n="0932a15"/>夜六時自然有赤融銅汁在前宮殿卽變成鐵五欲
<lb ed="X" n="0452b04"/><lb ed="R150" n="0932a16"/>功德皆沒王見此<anchor xml:id="nkr_note_add_0452b0401" n="0452b0401"/><anchor xml:id="beg0452b0401" n="0452b0401"/>已<anchor xml:id="end0452b0401"/>怖畏不安卽時入內時有獄卒
<lb ed="X" n="0452b05"/><lb ed="R150" n="0932a17"/>取王撲鐵地上以融銅汁瀉置口中從下而出王作
<lb ed="X" n="0452b06"/><lb ed="R150" n="0932a18"/>是念往昔作惡今受此苦願我捨身人間受生如來
<lb ed="X" n="0452b07"/><lb ed="R150" n="0932b01"/>法中正信出家發是善念<anchor xml:id="nkr_note_add_0452b0701" n="0452b0701"/><anchor xml:id="beg0452b0701" n="0452b0701"/>已<anchor xml:id="end0452b0701"/>宮殿還成七寶五欲具
<lb ed="X" n="0452b08"/><lb ed="R150" n="0932b02"/>足彼諸大臣亦復如是○經云閻羅王昔爲毗沙國
<lb ed="X" n="0452b09"/><lb ed="R150" n="0932b03"/>王與維陀始王戰兵力不敵因立誓願爲地獄主臣
<lb ed="X" n="0452b10"/><lb ed="R150" n="0932b04"/>佐十八人領百萬衆同立誓曰後當奉助治此罪人
<lb ed="X" n="0452b11"/><lb ed="R150" n="0932b05"/>毗沙王者今閻羅王是十八臣者今諸小王是百萬
<lb ed="X" n="0452b12"/><lb ed="R150" n="0932b06"/>衆者諸阿傍是○正法念經琰摩羅此言雙王兄主
<lb ed="X" n="0452b13"/><lb ed="R150" n="0932b07"/>男獄妹主女獄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0452b14"/><lb ed="R150" n="0932b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">餓鬼</cb:mulu><head>餓鬼</head>
<lb ed="X" n="0452b15"/><lb ed="R150" n="0932b09"/><p xml:id="pX57p0452b1501">正法念處經云餓鬼有二種一者人中住二者住餓
<lb ed="X" n="0452b16"/><lb ed="R150" n="0932b10"/>鬼世界是人中鬼若人夜行則有見者餓鬼界者住
<lb ed="X" n="0452b17"/><lb ed="R150" n="0932b11"/>閻浮下五百由旬長三萬六千由旬及餘餓鬼眷屬
<lb ed="X" n="0452b18"/><lb ed="R150" n="0932b12"/>其數無量住<name role="" type="person">閻浮提</name>有近有遠略說有三十六種。</p>
<lb ed="X" n="0452b19"/><lb ed="R150" n="0932b13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0452b1901">鑊身</item><item xml:id="itemX57p0452b1903">鍼口</item><item xml:id="itemX57p0452b1905">食吐</item><item xml:id="itemX57p0452b1907">食糞</item><item xml:id="itemX57p0452b1909">食氣</item>
<lb ed="X" n="0452b20"/><lb ed="R150" n="0932b14"/><item xml:id="itemX57p0452b2001">食水</item><item xml:id="itemX57p0452b2003">希望</item><item xml:id="itemX57p0452b2005">食唾</item><item xml:id="itemX57p0452b2007">食鬘</item><item xml:id="itemX57p0452b2009">食血</item>
<lb ed="X" n="0452b21"/><lb ed="R150" n="0932b15"/><item xml:id="itemX57p0452b2101">食法</item><item xml:id="itemX57p0452b2103">食肉</item><item xml:id="itemX57p0452b2105">食香烟</item><item xml:id="itemX57p0452b2108">疾行</item><item xml:id="itemX57p0452b2110">伺便</item>
<lb ed="X" n="0452b22"/><lb ed="R150" n="0932b16"/><item xml:id="itemX57p0452b2201">地下</item><item xml:id="itemX57p0452b2203">神通</item><item xml:id="itemX57p0452b2205">熾然</item><item xml:id="itemX57p0452b2207">伺嬰兒便</item>
<lb ed="X" n="0452b23"/><lb ed="R150" n="0932b17"/><item xml:id="itemX57p0452b2301">欲色</item><item xml:id="itemX57p0452b2303">海渚</item><item xml:id="itemX57p0452b2305">閻王執杖</item><item xml:id="itemX57p0452b2309">無食</item>
<lb ed="X" n="0452b24"/><lb ed="R150" n="0932b18"/><item xml:id="itemX57p0452b2401">食小兒</item><item xml:id="itemX57p0452b2404">食人精氣</item><item xml:id="itemX57p0452b2408">羅刹</item><item xml:id="itemX57p0452b2410">燒食</item>
<pb ed="X" xml:id="X57.0972.0452c" n="0452c"/>
<lb ed="X" n="0452c01"/><lb ed="R150" n="0933a01"/><item xml:id="itemX57p0452c0101">不淨巷陌</item><item xml:id="itemX57p0452c0105">食風</item><item xml:id="itemX57p0452c0107">食火炭</item><item xml:id="itemX57p0452c0110">食毒</item>
<lb ed="X" n="0452c02"/><lb ed="R150" n="0933a02"/><item xml:id="itemX57p0452c0201">曠野</item><item xml:id="itemX57p0452c0203">塚間食熱<g ref="#CB01926">灰</g></item><item xml:id="itemX57p0452c0208">樹中住</item>
<lb ed="X" n="0452c03"/><lb ed="R150" n="0933a03"/><item xml:id="itemX57p0452c0301">四交道</item><item xml:id="itemX57p0452c0304">殺身</item></list>
<lb ed="X" n="0452c04"/><lb ed="R150" n="0933a04"/><p xml:id="pX57p0452c0401">略說三十六種廣則無量。</p>
<lb ed="X" n="0452c05"/><lb ed="R150" n="0933a05"/><p xml:id="pX57p0452c0501">衆生重心造惡業行各異種種慳心不行布施貪心
<lb ed="X" n="0452c06"/><lb ed="R150" n="0933a06"/>因緣生餓鬼身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0452c07"/><lb ed="R150" n="0933a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">畜生</cb:mulu><head>畜生</head>
<lb ed="X" n="0452c08"/><lb ed="R150" n="0933a08"/><p xml:id="pX57p0452c0801">觀諸畜生種類差別三十四億隨心自在生于五道
<lb ed="X" n="0452c09"/><lb ed="R150" n="0933a09"/>于五道中畜生種類其數最多種種相貌行食不同
<lb ed="X" n="0452c10"/><lb ed="R150" n="0933a10"/>群飛各異憎愛違順伴行雙隻同生共遊所謂飛禽
<lb ed="X" n="0452c11"/><lb ed="R150" n="0933a11"/>走獸烏鵲鵝鴈鴻鳥衆類異群別遊不相怨害狐狗
<lb ed="X" n="0452c12"/><lb ed="R150" n="0933a12"/>野干等互相憎嫉烏與角鴟馬及水牛蚖蛇鼬等共
<lb ed="X" n="0452c13"/><lb ed="R150" n="0933a13"/>相殘害形相不同行食各異觀是衆生爲種種心之
<lb ed="X" n="0452c14"/><lb ed="R150" n="0933a14"/>所役使作種種業入種種道噉種種食○或受化生
<lb ed="X" n="0452c15"/><lb ed="R150" n="0933a15"/>蠶峨及細蟲身或溼生龜鱉魚蟹蜯蛤及諸細蟲蚊
<lb ed="X" n="0452c16"/><lb ed="R150" n="0933a16"/>虻蚤虱受胎卵溼化身依地水火木而住大身細身
<lb ed="X" n="0452c17"/><lb ed="R150" n="0933a17"/>無數種類。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0452c18"/>
<lb ed="X" n="0452c19"/><lb ed="R150" n="0933a18"/><cb:juan fun="close" n="1b"><cb:jhead>法界安立圖卷上之下</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0434a1401" to="#end0434a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0435a1401" to="#end0435a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0436b0101" to="#end0436b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app>
<app from="#beg0436b0201" to="#end0436b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0438c0801" to="#end0438c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0438c2001" to="#end0438c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0440a1601" to="#end0440a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0440b1001" to="#end0440b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0440b1301" to="#end0440b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0441a0901" to="#end0441a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0441b0201" to="#end0441b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0443b1801" to="#end0443b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0443b2101" to="#end0443b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0444a1901" to="#end0444a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">黠<note type="cf1">J21nB109_p0526c07</note></lem><rdg wit="#wit.orig">點</rdg></app>
<app from="#beg0444c1101" to="#end0444c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0445a0401" to="#end0445a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0447a1201" to="#end0447a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0447c1501" to="#end0447c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0448a0101" to="#end0448a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0448a0201" to="#end0448a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0448a0301" to="#end0448a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0448a2201" to="#end0448a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0448b2401" to="#end0448b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0448c1201" to="#end0448c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0448c1501" to="#end0448c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">諂</lem><rdg wit="#wit.orig">謟</rdg></app>
<app from="#beg0450b0901" to="#end0450b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0450b1001" to="#end0450b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0450b1002" to="#end0450b1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0450b1501" to="#end0450b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0450b1801" to="#end0450b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0450b2101" to="#end0450b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0450b2301" to="#end0450b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0450c0701" to="#end0450c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0451c1601" to="#end0451c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0452a0201" to="#end0452a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0452a0202" to="#end0452a0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0452b0401" to="#end0452b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0452b0701" to="#end0452b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0434001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0434001">徵疑微</note>
<note n="0434002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0434002">謗疑識</note>
<note n="0452001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0452001">烏疑鳥</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0434a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0434a1401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0435a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0435a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0436b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0436b0101">刺【CB】，剌【卍續】</note>
<note n="0436b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0436b0201">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0438c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0438c0801">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0438c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0438c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0440a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0440a1601">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0440b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0440b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0440b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0440b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0441a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0441a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0441b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0441b0201">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0443b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0443b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0443b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0443b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0444a1901" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X57.0444a19.01" target="#nkr_note_add_0444a1901">黠【CB】，點【卍續】</note>
<note n="0444c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0444c1101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0445a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0445a0401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0447a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0447a1201">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0447c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0447c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0448a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0448a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0448a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0448a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0448a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0448a0301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0448a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0448a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0448b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0448b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0448c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0448c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0448c1501" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X57.0448c15.10" target="#nkr_note_add_0448c1501">諂【CB】，謟【卍續】</note>
<note n="0450b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0450b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0450b1002" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b1002">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0450b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0450b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0450b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0450b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0450c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0451c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0451c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0452a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0452a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0452a0202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0452a0202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0452b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0452b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0452b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0452b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>